1 K *l 



had, dat het Nederlandsch bestuur van Malakka zich met Siak had in aanra- 

 king gesteld en men zeer bevreesd er voor was, dat daardoor de handel < r eheel 

 naar Malakka zou worden verplaatst. 



Men koos voor deze zending een der ambtenaren van het etablissement, 

 den Heer John Anderson, een man van veel zaakkennis en goed bekend met 

 de Maleische taal, zeden en gebruiken. 



Ditmaal liet het bestuur van Poeloe Pinang zich geheel door het eigenbe- 

 lang vervoeren. Het kwam er thans op aan, niet om, zoo als vroeger, zich een 

 eerlijk aandeel in den handel van Sumatra te verschaffen, maar om ook staat- 

 kundig de Nederlanders tegen te werken. Onder den schijn van eenc loutere 

 handelszending te volbrengen moest Anderson in de daad trachten ons uit Siak 

 te weren. Ten bewijze hiervan volgt hieronder de vertaling van een uittrek- 

 sel van eene //Memorie tot narigt van den Heer Anderson," hem, onder dao-- 

 teekening van 1 Januarij 1823, door den Gouverneur W. E. Phillips gegeven ( ] ): 

 ,/Wat instructiën aangaat moet veel aan het oordeel van den Heer An- 

 z/derson worden overgelaten, maar de Gouverneur begeert, dat hij het volgende 

 ,/zal in het oog houden en beschouwen als de voornaamste doeleinden van zijne 

 ,/zending, welke, het zij hier aangemerkt, van eenen zuiver commerciëlen 

 ,/aard is; — de hoofden van al de staten tusschen Diamantpunt en Siak ingeslo- 

 pen, te verzekeren van de verlangende en opregte geneigdheid van dit Gou- 

 vernement, om de meest hartelijke betrekkingen met hen aan te kweeken , — 

 ,/hun opregtelijk aantetoonen het verschil in de handelwijze van de Britsche en 

 z/van de Nederlandsche autoriteiten jegens hen; — ■ hun en hunnen handel te 

 //beloven alle bestaanbare bescherming, aanmoediging en gemak in deze haven 

 „en bij elke gelegenheid; — hem voortelichten omtrent den waren aard en de vracht 

 z/van de markt alhier; — hem te trachten over te halen om hunne nijverheid 

 z/te vermeerderen en hunnen landbouw uit te breiden, zoowel als hun uitvoer 

 z/naar dit eiland; — om, zoo mogelijk te verkrijgen dezelfde voorregten en de- 

 z/zelfde gemakkelijke toelating in hunne staten van onze manufacturen en han- 

 delswaren als wij altijd hun verleend hebben; — en te dien opzigte zou het 

 z/zeer voordeelig zijn, indien zij konden worden bewogen om hunne sterke voor- 

 ingenomenheid met den Spaanschen dollar te laten varen en onze siccaropijen 

 z/en kleinere munt aan te nemen. — En ten laatste, elk middel van bewijs en van 

 //overreding te gebruiken om hen te weerhouden van te treden in eenigen 

 //alleenhandel, in eenige uitsluitende overeenkomst, of in eenige staatkundige 

 //verbinding met de Hollanders." 



z/De Heer Anderson kan, op zijne terugreis van de kust van Sumatra, 

 z/ook de havens van Selangoer, Bernam en Pera aandoen, maar het is hem 



('j Aiiderson, Miasioa enz. blz. 411. 



