'— 158 — 



^Uitdrukkelijk aanbevolen, zich niet te mengen in eenige staatkundige kwestie 

 „tusschen de inlandsche hoofden, of iets te ondernemen, dat eene botsing tus- 

 ,/Schen dit Gouvernement en de Nederlanden zou kunnen te weeg brengen/' 



De Engelsche pers heeft herhaaldelijk de smadelijkste uitdrukkingen gebezigd, 

 om de Nederlandsche staatkunde in Indië te brandmerken. Wat zou zij wel gezegd 

 hebben, indien een Nederlandsen Gouverneur eenen ambtenaar had gezonden 

 naar eenen Indischen staat, waarop Groot Brittannië souvereine regten kon doen 

 gelden, met last om jegens de inlandsche bestuurders van dien staat //alle mid- 

 ,/delen van bewijs en overreding te gebruiken om hen te weerhouden van te 

 ,/treden in eenige staatkundige verbinding" met Groot-Brittannië? 



Zou er niet, — en zeer teregt, — een kreet zijn opgegaan over aansporing 

 tot verzet tegen den wettigen souverein? 



Zou niet het opperbestuur zijn bestormd met vertoogen wegens de schending 

 van de Londensche Conventie? 



Na een aantal plaatsen van kaap Temiang af bezocht te hebben, kwam de 

 Heer Anderson, op 21 Maart 1823, voor de hoofdstad Siak ten anker. Hij be- 

 roemt er zich op, dat hij zoo ver de rivier kon opkomen, en zegt, dat een 

 Hollandsch vaartuig daarin verhinderd zou zijn geworden (*). 



In het verhaal van zijn verblijf en zijne verrigtingen te Siak zegt de Heer 

 Anderson herhaaldelijk, dat zijne zending geheel van commerciëlen aard was ( 2 ). 

 Wij zullen weldra zien wat de waarheid was. 



Anderson vertrok den 26" Maart 1823 van Siak, om naar Poeloe Pinang 

 terug te keeren. Hij had geen tractaat gesloten met den Sulthan van Siak, 

 maar was de overbrenger van twee brieven van dien vorst aan den Gouver- 



(') Mission, bl: 163. De Heer Anderson vergeet, dat, drie maanden voor zijne komst Z. M. brik 

 Sirene geene reden had om de Siakrivier op te gaan, omdat de Sulthan van Siak te Boekit Bat.oe, 

 aan de monding, was. En zeven maanden na hem zeilde een zending van wege het N. J. Gouver- 

 nement, de Heer A. Minjöot, die met den Sulthan over een contract zou handelen, zonder liet gp- 

 rin"-ste oponthoud, met eene kleine, ongewapende particuliere brik tot voor de hoofdplaats Siak. De 

 berin-ten van Anderson over de vooringenomenheid van de Siakkers tegen de Nederlanders zijn geheel 

 uit de lucht gegrepen. 



( 2 ) Mission, blz. 1G7 //Hij [de Tongkoe Pangeran Koesoema di Laga of SaidZin, een vijand van 

 .-den Sulthan] zeide, terwijl wijde rivier overstaken: „Anderson, hijsen hier reeds dadelijk de lCngcl- 

 «sche vlag , en blijf hier. Dat is het eenige middel om het land van den bedreigenden ondergang te redden." 



«Ik antwoordde, dat ik geene bevoegdheid had om iets van dien aard te doen, en verklaarde hem , 

 „dat het niet in de staatkunde lag van het Gouvernement om zijne bezittingen uittebreiden , maar alleen 

 //om ondersteuning en bescherming te vcrleenen aan de handelaren van Pinang en een billijk en eerlijk 

 /,aaudeel in den handel te verzekeren." 



Blz. 169. »Ik antwoordde (den Sulthan), dat ik uitsluitend reisde om middelen Ie bcra- 



*mcn tot verbetering van den handel en van den toestand der landen, die ik bezocht." 



Blz. Ï77. vlk was natuurlijk zeer behoedzaam in mijne antwoorden en trachtte dikwijls het gesprek 

 /te veranderen, daar ik geene bevoegdheid had om mij in staatkundige aangelegenheden te mengen." 



