— 18S — 



levensgeest," waarom de opper chirurgijn van Malakka, Jolian Godlieb Feijdel, 

 haar voor scorbutiek verklaarde. Ongelukkig waren de middelen daartegen , 

 hoofdzakelijk bestaande in goed en versch voedsel en drank en eene zuivere , luchtige 

 ligplaats, gemakkelijker voor te schrijven dan op eene vloot van dien tijd aan te 

 wenden. Vele lijders stierven dan ook of moesten naar Malakka worden over- 

 gebragt. De heer Baane, in zijne //Reis door een gedeelte van Azië", die de 

 expeditie tegen Riouw bijwoonde, beschrijft eenvoudig maar treffend den nood, 

 die ontstond door gebrek aan verversching en drinkbaar water, dat immer met 

 groot gevaar van de omliggende eilanden moest worden gehaald. Daardoor, zegt 

 hij, ontstond eene groote neerslagtigheid onder de manschappen. 



De vraag, of het doenlijk ware geweest met de afgezondene magt Riouw te 

 veroveren, is moeijelijk te beantwoorden. Wij voor ons zouden geneigd zijn het 

 ontkennend te doen. Minder, omdat zij in getal van schepen en manschappen te 

 zwak was, hoe bont ook de bemanningen zamengesteld waren, dan wel omdat 

 de toenmalige bestuursregelingen van de O. 1. Compagnie te veel omvattend en 

 te belemmerend waren. Centralisatie, die altijd ten gevolge heeft gebrek aan 

 zelfvertrouwen bij hen, die met de uitvoering van eenige zaak belast zijn, was het 

 hoofdgebrek er van. Wat in het bijzonder het beleg van Riouw aangaat moet 

 men in de eerste plaats in aanmerking nemen, dat al de schepen waren koopvaar- 

 dijschepen en al de bemanningen koopvaardijbemanningen. Dat er zich vele brave, 

 dappere lieden onder bevonden, heeft de geschiedenis van dien tijd bewezen, maar 

 ontegenzeggelijk was zulk eene koopvaardijvloot, al werden de schepen vol kanon- 

 nen beplant en al verwisselden de officieren hunne titels van schipper en stuur- 

 man met die van kapitein en luitenant, toch niet zóó strijdvaardig als eene oor- 

 logsvloot ( l ). Het opperbevel over de bewegingen was ook minder in handen 

 van den oudsten officier der vloot, dan wel in die van den gouverneur van Malakka, 

 die, na beraadslaging met zijnen raad, de bewegingen voorschreef. Geregelde oor- 

 logsmagazijnen waren er niet; de gouverneur moest voor alles zorgen, en hoe dit 

 soms ging blijkt, onder anderen, daaruit, dat de kapitein Abo klaagde, dat de 

 meeste van Malakka gezondene geweerkogels //holligheden" hadden. De gouver- 

 neur en raad antwoordden : //dat dit door het haastig gieten van dezelven ver- 

 oorzaakt moest zijn. Echter denken wij, dat zij met goed effect gebruikt zullen 

 //kunnen worden.* 



Ook de uitrusting der bemanning was ellendig. In het dagregister van ka- 

 pitein Abo vindt men dienaangaande het volgende: //dewijl de langdurige tijd dat 

 z/mijn volk in zee was hen van de mogelijkheid beroofde zich in plaats van hunne 

 //versletene kleederen andere te koopen en het thans hier regerende regenachtig 



(1) Kapitein Abo was een Deen van geboorte en had slechts ééne reis met een Deenscli oor- 

 logschip gemaakt, in eene zeer ondergeschikte betrekking, naar Algiers. Kapitein Winterheijm was 

 vóór 1773 kapitein geweest op eenen Afrikaanschen slavenhaler van den Amstcrdamschen reeder M. 

 Frelier. Hij. was ouder kapitein in dienst der O. T. Compagnie dan Abo, onder wien hij thans stond. 



