— 200 — 



die, welke geen uitstel gedogen of de huishouding betreffen, zal hij alleen of 

 met concurrentie van den Resident afhandelen. 



Door deze overeenkomst was de zelfstandigheid van den Sulthan zeer ge- 

 knakt, terwijl het aanzien van den Resident er door vermeerderde. Hij was 

 nu niet meer handelsagent van de Compagnie, maar kreeg: 



het beheer over de inkomende en uitgaande regten ; 



regtsmagt in zaken tusschen vreemdelingen en ingezetenen en over de Chinezen ; 



invloed op het uitspreken van doodvonnissen door den Sulthan; 



eene stem in zaken van belasting, op te leggen aan de onderhoorigheden 

 des Sul thans; 



bemoeijenis in het beleid der dagelijksche zaken. 



Sulthan Mahmoed kwam den 4 den Maart 1787 te Riouw terug. Dienselfden 

 dag werd hij door een ernstig gevaar bedreigd. Des avonds zijne woning ver- 

 laten hebbende, om naar een ziek kind te gaan zien, werd hij door eenen Boe- 

 gischen slaaf, die zich in de duisternis verscholen had, met eene ontbloote kris 

 aangevallen. De Sulthan ontkwam het gevaar door spoedig in zijne woning 

 te vlugten. De dader werd gevat en den volgenden dag, met bewilliging van 

 den Resident, ter dood gebragt. 



Het gelukte den Resident niet de aanleiding tot deze misdaad te ontdekken. 

 Men sprak er niet gaarne over, en eindigde met rondte strooijen, dat de Boè- 

 gische slaaf krankzinnig was ( 1 ). 



Wij gaan thans over tot het verhaal van het- wedervaren van den gewezen 

 onderkoning Radja Ali, nadat hij, in den nacht van 30 op 81 October 1781, 

 met de Boegies Riouw had verlaten, bukkende voor de magt van den kapitein- 

 kommandeur van Braam. 



Hij ontsnapte aan de vaartuigen die ter zijner vervolging werden afgezonden 

 en stevende eerst naar Lingga en van daar naar de Westkust van Borneo, waar 

 hij aanverwanten en aanhang had. Bij zijn vertrek van Lingga schreef hij eencn 

 brief aan Radja Toewah, om hem te verwijten, dat hij zijne partij had verla- 

 ten en hem te bedreigen met een bezoek te Riouw. Hij lahdde te Mampawa, 

 maar vertrok weldra naar Soekadana, waar hij zich versterkte. Van daar haastte, 

 hij zich bijstand te zoeken bij de Engelsche Oost-Indische Compagnie en zond aan 

 den Gouverneur-Generaal van Bengalen den brief, waarvan wij hier de verta- 

 ling in het Nederduitsch, gevolgd naar eene Engelsche overzetting, inlasschen : ( ) 



(i) L>eu 7<len Maart, schreef de Resident: „schoon ik van wegen 's Konings aaeht moedigen in- 

 borst geene oorzaak liad eenig kwaad vermoeden van eene conspiratie tegen zijn persoon te nebbe», 

 jrvroeg ik aan de gecommitteerden echter naar de reden, welke de slaaf lot zoo wn execrable voOi;- 

 *.nenien mogt hebben aangezet, op welke vraag zij flaauwt.jes antwoordden het niet, te weien. 



( 2 ) De Engelsche vertaling van dezen brief is te vinden in het Journal of the Indian Arclii- 

 pelago," .Nieuwe serie, deel II, bl. 187. 



