— 21S — 



bestuur van Malakka zich er van overtuigd. Ons oordeel rust ook nog op de 

 volgende gronden. 



Bij de verschijning der vloot, die door het groot aantal vaartuigen toch wel 

 opzien moest baren, ging de Sulthan uitermate langzaam te werk. Den 2 den 

 Mei werd zij gezien te Mantang, dat niet meer dan acht Engelsche mijlen van 

 Tandjong Pinang ligt. Des avonds te acht ure van den volgenden dag zeide de 

 Sulthan daarvan nog geen berigt te hebben gekregen, iets dat bij eene zoo bui- 

 tengewone zaak niet aan te nemen is. En niettegenstaande hij de tijding „met 

 ontroering" had vernomen, wachtte hij tot den middag van den volgenden dag, 

 alvorens iemand op kondschap uit te zenden, en die besteedde 30 uren om deze 

 verkenning te doen. Er waren dus drie volle dagen voorbij aleer de President 

 iets met zekerheid wist van eene vloot, die zich op acht mijlen van hem af 

 bevond. 



Is het gewaagd te onderstellen, dat die tijd door den Sulthan en de Ilanoens 

 werd gebruikt om de te nemen maatregelen te overleggen? Gewis niet, wanneer 

 men nog in aanmerking neemt, dat, volgens de Boegische kronijk van Djohor, 

 de Ilanoens van den Sulthan verlof vroegen om //amok te maken tegen de 

 //Hollanders" en dat „de Sulthan dit goedkeurde." 



Deze spoedige beslissing van eene zaak, die voor den Sulthan zulke ernstige 

 gevolgen kon hebben, doet mede denken aan een vooraf met Radja Ali over- 

 legd plan. De Sulthan moest toch zeker zijn, dat zijne voornaamste grooten 

 wilden medewerken, want anders ware de onderneming ligt gefaald, en in drie 

 dagen was het niet doenlijk allen er in te doen toestemmen, wanneer de vraag 

 hun onverwacht werd voorgelegd. Daarbij komt, dat, weinige maanden later, 

 toen de Resident Ruhdé weder te Riouw was teruggekeerd, de Chinezen van 

 die plaats //in het algemeen verzekerden, dat wanneer Sulthan Mahmoed met 

 ,/zijne drie raden in den jare 1786 naar Malakka vertrok, hij gelijktijdig den 

 z/Maleijer Taliep met eenen brief aan den Sulthan van Ilanoen heeft gezonden, 

 z/dien vorst te verzoeken hem de bezetting van de Compagnie van hier te helpen 

 //verdrijven, en dat de voornaamste ingezetenen, zoowel als de meeste vorsten 

 //daarvan onkundig zijn gaweest; en men voegde daarbij, dat velen hierover in 

 z/het openbaar gemurmureerd hebben" ( 1 ). 



Het ware voor den Sulthan ook niet moeijelijk geweest den doorgang door 

 de Troesan Riouw te verhinderen; die smalle geul ware gemakkelijk te verde- 

 digen geweest. Zij werd echter in het geheel niet betwist; ware dit geschied, 

 dan had de bezetting van Tandjong Pinang het kanonvuur moeten hooren en zeer 

 zeker zouden de Compagnie's vaartuigen dan ter versterking gezonden zijn. Ook 

 zag de bezetting van het fort, dat het gevecht tusschen de Soloksche en Maleische 

 vaartuigen nabij liet eilandje Bajan, slechts een loos schutgevaarte was ( 2 ). 



(') Brief van den Resident RuMé van 18 Mei Ü7S8. 



( 2 ) Ook de Maleische Kronijk zegt, dat er slechts met los kruid werd gevuurd. 



