"" "' ■"£ fw iV ,1 " 1 



,/aaubieding van dienst niet aan te nemen, dan wil ik liever stilzwijgen en nooit 

 //meer daar van reppen." 



De Sulthan van Trengganoe schreef, onder dagteekening van 2 Junij 1783, 

 aan den Gouverneur: //Mijn vriend zegt tijding bekomen te hebben, dat ik den 

 //koning van Riouw minnelijk ontvangen en bejegend heb; zulks is niet juist. 

 z/Wel is 't waar, dat hij circa twintig dagen, nadat de Nakodas Itam en Koeroes 

 z/naar Malakka vertrokken waren, te Trengganoe gekomen is, mij verzoekende 

 z/de zaak tusschen hem en de Compagnie te helpen bijleggen, of voor hem te 

 // willen spreken en bewerken, dat hij weder in genade aangenomen worde, 

 //mitsgaders te Riouw zoo als voorheen te adtnitteeren, of anders te Pahang 

 z/hem ongemoeid te laten blijven; waartoe hij mij zijn rijkszegel overhandigd 

 //heeft. Na verloop vaneenigen tijd ben ik naar Pahang op reis gegaan om te 

 z/vragen of het hem ernst was of niet; doch ik heb hem ginder niet aangetroffen, 

 z/wijl hij reeds naar Lingga geretireerd was. Zoo hij nu of in het vervolg de 

 //Compagnie kwaadaardig! ijk attakeren mogt , wil ik in geenen deele responsabel 

 z/zijn en zal. ook nimmermeer ten zijnen faveure spreken. Mijn vriend moet 

 z/geen e kwade gedachten over zulks ten mijnen opzigte hebben. Ik wil geen 

 z/vijand van de Compagnie wezen, omdat ik veel vertrouwen op dezelve stel, 

 z/tot wie ik te allen tijde mijne toevlugt nemen kan." 



Het is opmerkelijk, dat in geen van deze beide brieven *en enkel woord 

 voorkomt ter verontschuldiging van Sulthan Mahmoed; zelfs niet eens eene 

 poging om zijne houding tegen over de Compagnie te verklaren. Men vraagt 

 genade voor hem en als eene groote gunst dat hij te Riouw of te Pahang 

 ongemoeid moge blijven. Men tracht niet eens de schuld van het gebeurde van 

 hem af te werpen, wel wetende dat dit toch geen geloof zou kunnen vinden. 

 Hij was een verrader, die geen geestkracht genoeg bezat om, na een aanvankelijk 

 door verraad verkregen voordeel, de gevolgen daarvan te torschen en geen 

 uitweg vond dan anderen voor hem het medelijden te doen afsmeeken van hen, 

 die hij zoo zwaar beleedigd had ( l ). 



De Gouverneur en de Raad te Malakka konden niet besluiten om Sulthan 

 Mahmoed weder in genade aan te nemen. Zij wezen dus het aanbod van bemid- 

 deling zoowel van den Radja van Selangoer als van den Sulthan van Trengganoe 

 af, hetgeen door de Hooge Indische Regering volgens brief van 9 April 17S9 

 werd //gehouden' als wel behandeld, met recommandatie daarbij te persisteren, 



(1) De dubbelhartigheid van de Maleische vorsten grenst bijna aan het ongelooflijke. Nagenoeg 

 op dcnzelfdcn tijd dat de Sulthan van Trengganoe den hiervoren aangehaaldeu brief schreef aan den 

 Gouverneur van Malakka, wendde hij zich lot kapitein Light te Poeloe Pinang. Op dat eiland hebhen 

 wij inzage gehad van eenen bundel extracten in het Gouvernement s archief en daarin vonden wij 

 de volgende aanteekening. 17S8 Trengganoe. The king wriles to capt. Light, and be was out of all 

 patience, it seems, that if he, capt. L., could not assist him,be was determined to put himself under 

 the Dutcb colours and send back the Englisch Jack, but to him , when he was attached bij the Dutch." 

 (N.B. De Sulthan van Trengganoe was nimmer door de Nederlanders aangevallen). 



