— 225 — 



„iets goeds, dan zal mijn wensch vervuld zijn, doch zoo ik daarin niet. slaag, 

 „wat zal ik dan doen? Mijn hoop en vertrouwen zijn op mijnen vriend, dat 

 „hij het ten beste opnemen zal." 



De Gouverneur Couperus was thans zeer geneigd van deze opening partij 

 te trekken, om Sulthan Mahmoed met de Compagnie te bevredigen. In zijnen 

 brief van 13 September 1790 betoogde hij aan de Hooge Regering, dat eene 

 voorzigtige staatkunde eischte liever dien vorst zijne euveldaden te vergeven en 

 hem de vrienschap weder te schenken, daar men hem niet als vijand geheel 

 ten onder kon brengen, dan hem aan zichzelven over te laten en steeds de wa- 

 penen gereed te moeten houden om op zijne gangen te letten. Hij had, als 

 vorst van Djohor, zulk een onbegrensden invloed op de Maleijers, dat zij hem 

 allen getrouw bleven. De gambierkultuur op Riouw verliep, omdat, sedert de 

 Sulthan die plaats verlaten had, geen Maleijer zich daar wilde nederzetten , en 

 het zwervende en ongestadige leven, dat zij moesten lijden , zou hen spoedig even 

 stoutmoedige zeeroovers doen worden als de Solokkers en Siakkers waren. Er 

 was geen kans om den Sulthan gewapenderhand ten onder te brengen. Op de 

 eene plaats aangevallen zou hij naar eene andere verhuizen, en dit zou niet 

 weinig bijdragen om de gemoederen tegen de Compagnie te verbitteren. De 

 Gouverneur achtte het dus in het ware belang van de Compagnie aan Sulthan 

 Mahmoed vergiffenis te schenken en hem weder te Riouw toetelaten , op zooda- 

 nige voorwaarden als met v de eer en de reputatie, de Compagnie competerende," 

 zouden overeenkomen. De Gouverneur wilde ook op die wijze de Solokkers van 

 Sulthan Mahmoed losmaken en hen daardoor dwingen de wateren van Malakka 

 en Riouw te verlaten, waar zij alle vaart bijkans ten eenen male onmogelijk 

 maakten. 



In afwachting van de beslissing der Hooge Regering in deze zaak schreef 

 de Gouverneur den Sulthan van Trengganoe, bij brief van 7 Augustus 1790, dat 

 het hem zeer aangenaam zou zijn, indien door 's vorsten bemiddeling de zaken 

 met Sulthan Mahmoed konden geschikt worden. Hij verbond zich echter tot 

 niets en deed uitkomen dat èn Sulthan Mangsoer èn Sulthan Mahmoed zich 

 dienaangaande ook behoorden te wenden tot de Hooge Regering. Hij schreef 

 ook aan den Resident van Riouw, den onderkoopman Gerrit Pungel, dat de 

 zendeling van Trengganoe zou worden gestreeld met de hoop op eene gunstige 

 beschikking van de Hooge Regering, en: ,/indien sommigen, hetzij van Treng- 

 „ganoe, Djohor, Pahang of anderen, bij UwE. trachten te vernemen, den uit- 

 „slag van dat verzoek, moet UwE. de associatie zeer denkelijk stellen." 



De Hooge Regering deelde de zienswijs van den Gouverneur Couperus, en 

 het bestuur van Malakka werd, bij een brief van 22 October 1790, gemagtigd, 

 om „op den voorgestelden voet met den Sulthan van Trengganoe te handelen, 

 ,/Zoo over de submissie van Sulthan Mahmoed en deszelfs pardon, als de toe- 

 wijzing van eene plaats tot zijn verblijf, hetzij te Pahang of te Riouw, zoo 



