

— 241 — 



overhaasting, in drie dagen opbreken en inschepen, en keerde er mede naar Ma- 

 lakka terug ( l ). 



Spoedig na het vertrek der Engelsche schepen van Riouw, nam Sulthan 

 Mahmoed van die plaats bezit. Hij bleef echter zijne residentie houden op het 

 eiland Lingga. Eene zijner eerste daden was het zenden van eenen brief aan 

 de Hooge Regering te Batavia, om zijn dank te betuigen wegens de teruggave 

 aan hem van Djohor, Pahang en onderhoorigheden ( 2 ). Deze brief werd, onder 

 dagteekening van 3 Mei 1796, door den Gouverneur-Generaal in Rade welwil- 

 lend en vriendschappelijk beantwoord, onder toezending van een geschenk in 

 buskruid en rijst, waaraan te Riouw toen gebrek heerschte. 



Weinig tijd daarna zond Sulthan Mahmoed een gezantschap naar Batavia, 

 tot overbrenging van een brief, waarin het voorstel werd gedaan om een nieuw 

 contract met de Compagnie aan te gaan. De Hooge Regering gaf echter daarop, 

 bij een brief van 28 April 1797 ten antwoord, dat het Haar voorkwam dat dit 

 vooreerst niet met de belangen van den Sulthan zou overeenkomen en dat het 

 beter ware daarmede te wachten totdat de oorlog met de Engelschen geëindigd 

 of Malakka door de Compagnie heroverd was. 



Wat men ook moge beweren omtrent de voorkeur die de inlandsche vorsten 

 aan de Engelsche natie boven de Nederlandsche zouden geven, dit wordt gelo- 

 genstraft door de geschiedenis van de tijden , toen de Nederlandsche Oost-Indische 

 Compagnie moest bukken voor de Britsche strijdmagt. De invloed van de Com- 

 pagnie op hare oude vasallen en bondgenooten werd niet door de Engelschen 

 overvleugeld en het doet het Nederlandsche hart goed te lezen in de Generale 

 missive van de Hooge Regering aan de Heeren Zeventienen, gedagteekend 31 

 December 1797, behelzende het algemeen verslag van den toestand van Indië 

 over 1796, het volgende: 



„Ondertusschen hebben wij echter het genoegen UwelEdel Achtbaren te kun- 

 z/nen berigten, dat de inlandsche vorsten van dien oord, voornamelijk die van 

 //Riouw en Djohor, ons successief blijken geven van hunne continuerende aan- 

 z/kleving aan de Compagnie, en wij daarom niet alleen de correspondentie met 



(1) De kommandeur Newcome bekreunde zich niet het minst om regt en billijkheid. Hoewel 

 als vriend te Malakka gekomen en die plaats slechts „in bewaring" hebbende voor den Prins van 

 Oranje, zond hij van Poeloe Pinang twee oorlogsbrikken naar Pera, eene onderhoorigheid van Ma- 

 lakka, die op 5 November 1795 die plaats van den kornmandant Christoffel Walbeehm opeischten. 

 Verzet, was onmogelijk en men gaf zich over. Het gansche etablissement werd opgebroken en de 

 bezetting naar Poeloe Pinang overgebragt, De kommandeur Newcome verwaardigde zich niet, schrif- 

 telijk of mondeling, te antwoorden op de vertoogen, die hem daarover door het bestuur van Malakka 

 gedaan werden. 



(2) Dit was eene scheve voorstelling van de zaak. Slechts Riouw, waar de Compagnie regt- 



streeks bestuur voerde, was den Sulthan teruggegeven. De algemecne souvereiniteitsregten van de 



Compagnie op het rijk van Djohor, voortvloeijende uit het contract van 10 November 1784, bleven 



in hun geheel. 



ie 



