— 247 — 



Sulthan Mahmoed huwde ten vierde male met Tongkoe Hamidah of Ongkoe 

 Poetri, eene dochter van wijlen Radja Hadji, onderkoning van Riouw. Zij 

 bleef kinderloos. 



Tijdens het overlijden van Sulthan Mahmoed bevond zijn zoon Hoesin zich 

 te Pahang, waar hij eene dochter van den bandahara had getrouwd. 



Den dag na het overlijden des Sulthans werd zijn zoon Tongkoe Abd'oer- 

 rahtnan door den onderkoning Radja Djafar verheven tot Sulthan van Djohor, 

 onder den naam van Sulthan Abd'oerrahman Sjah. Aan deze verhefifino- ontbrak 

 echter de uitreiking der rijkssieraden, die in handen waren van Sulthan Mah- 

 moeds weduwe Tongkoe Poetri, welke weigerde ze af te geven, tenzij in over- 

 eenstemming met den toemenggoeng en den bandahara van Djohor, en van 

 Sulthan Mahmoeds beide zoons Hoesin en Abd'oerrahman. 



Eenigen tijd daarna kwam Tongkoe Hoesin met den bandahara van Pahang 

 te Lingga terug, waar ook de toemenggoeng zich bevond. 



Niettegenstaande de rijkssieraden niet door Tongkoe Poetra werden afge- 

 geven , bleef Sulthan Abd'oerrahman toch de regering voeren. Een Maleisch 

 document, thans nog in het archief van de Sulthans van Lingga aanwezig, zegt 

 zelfs, dat èn de bandahara èn de toemenggoeng Abd'oerrahman als Sulthan erkenden. 



Daarmede is in tegenspraak een relaas van Tongkoe Hoesin, in 1827 in- 

 gediend aan den Britschen Resident van Singapoera (*)', waarin wordt gezegd dat 

 Sulthan Mahmoed zijnen zoon Hoesin immer als troonsopvolger zou hebben 

 beschouwd en bij verschillende gelegenheden aan den volke voorgesteld, en dat 

 hij als zoon zou zijn aangenomen door Tongkoe Poetri, om welke reden zij de 

 rijkssieraden niet aan Sulthan Abd'oerrahman wilde afgeven ( 2 ). 



Hieromtrent moet worden opgemerkt, dat, indien Tongkoe Hoesin werkelijk 

 regten op den troon had, de bandahara en de toemenggoeng hem stellig in de 

 plaats van zijnen half-broeder daarop hadden kunnen plaatsen, gerugsteund door 

 de rijkssieraden, welke Tongkoe Poetri zeker niet aan haren aangenomen zoon 

 zou hebben geweigerd, indien het regt op zijne zijde was. Dat dit laatste niet 

 het geval was moet ook worden afgeleid uit een document, gedagteekend 4 Junij 

 1819, dat thans no°: bewaard wordt in de Lino-o-asche archieven. Het is onder- 

 teekend door den onderkoning Radja Djafar en zes aanzienlijke personen en bevat 

 de stellige verklaring, dat Sulthan Mahmoed, kort voor zijn overlijden, zijnen 



(1) Journal of the Ind. Arch., deel IX, bi. ±77. 



(-) In een particulieren brief van den Gouverneur van Malakka J. S. Timnierman Tlüjsscn aau 

 den Gouverneur-Generaal van der Capellen, gedagteekend van Riouw, den 2'icu September 1819, 

 slaat liet volgende: //Njonja (Tongkoe) Poetri, die hier wezenlijk alles vermag, heb ik in een goed 

 irhunieur gebragt. Onder secretesse kan ik Uwe Excellentie bedeelcn, deze vorstin zeer gramstorig 

 ,was op kapitein Eloul; zij vermeende door ZwEdG. gemankeerd te zijn. Alles is echter nu voorbij, 

 ven nog dezen morgen liet hare Hoogheid mij weien, dat kapitein tëlout gedwaald had van te ge- 

 rlooven, zij Tongkoe Long was toegedaan, en dal, de heer Raffles noch de majoor Farquhar immer 

 *ccnigen invloed op haar zouden hebben." 



