— 250 — 



Lang daarna ontstond er oorlog tusschen de Hollandsche Compagnie en den 

 vorst van Djohor, maar in 1784 werd de vrede gesloten en een overeenkomst 

 aangegaan, ten gevolge Avaarvan eene bezetting van de Compagnie te Riouw 

 werd gelegen, die daar bleef tot het jaar 1787, toen zij werd aangevallen dooi- 

 de Ilanoens, die in grooten getale Riouw veroverden. 



De bezetting vertrok. Daardoor werd de band tusschen de Hollandsche 

 Compagnie eo den vorst van Djohor stellig verzwakt, en toen de Hollandsche 

 vlag te Malakka gestreken was, zouden de Engelschen zeker de Hollanders heb- 

 ben kunnen vervangen, indien zij het gewild hadden, maar zij zochten het niet 

 en de vorst van Djohor evenmin. 



In het jaar 1818 en kort voordat Malakka weder aan de Hollanders werd 

 overgegeven, toen eerst kwam de Majoor Farquhar, die Resident was te Ma- 

 lakka, tot ons om een kontrakt te sluiten. Hij verzocht dit met zeer grooten 

 en haastigen aandrang. Op dat tijdstip waren wij jegens niemand verbonden, 

 en wij wisten niet of onze oude vrienden, de Hollanders, den vroegereu band 

 wilden herstellen of niet. Wij ontvingen ook een brief van de Britsche overheden, 

 waarin vermeld stond, dat de Hollanders met eene sterke magt zouden komen 

 om ons land te nemen, en er stond ook in, dat zij verbaasd waren dat de Hol- 

 landers dit wilden doen, omdat dit strijdig was met de groote overeenkomst, 

 in Europa gesloten tusschen Engeland en Holland ( 1 ). 



(') De vertaling vau dezen nog in originali bestaanden brief, gedagteekeud 6 Rainadlan 1233 

 (5 Julij 1818), en gerigt aan den onderkoning van Riouw, luidt als volgt: 



v Brief van Sir Thomas Stamford Raffl.es, gewezen Luitenant-Gouverneur te Batavia, thans Lui- 

 tenant-Gouverneur van Sumatra's Westkust, aan den Jang di pertoean moeda te Riouw. 



Inleiding. 



Voorts zend ik dezen brief van vriendschap, om mijn vriend kennis te geven, dat ik van Europa 

 teruggekeerd en in welstand te Benkoelen aangekomen ben. Ik verlang thans zeer iets te verne- 

 men om I rent de aangelegenheden van mijn vriend in den tegenwoordigen tijd, en als mijn vriend in 

 verlegenheid is of gebrek heeft, dat hij het mij dan zegge; want ik heb mijn vriend geenszins ver- 

 geten en zal hein naar zijn verlangen bijstaan. Ik deel wijders mijn vriend mede, dat ik pas berigt 

 van Batavia heb ontvangen, dat de Hollandsche Compagnie het land van mijn vriend wil gaan weg- 

 nemen, door een afgezant met een menigte volk naar Ponfianak af te vaardigen. Daarom geef ik 

 onverwijld daarvan mijn vriend kennis. En te meer verwondert mij deze handeling der Hollandsche 

 Compagnie, daar zij daardoor het groote tractaat verbreekt, dat in Europa tusschen Engeland en 

 Holland gesloten is. Volgens mijn inzien is het beter, dat mijn vriend dien Hollandschcn afgezant 

 niet ontvangt; want als mijn vriend genegen is, onder de bescherming van de vlag der Engelsche 

 Compagnie te staan, dan kan dit geschieden en blijven wij alsdan vrienden, zoo als altijd, elkauder 

 wederkeerig hulp verleeuende. 



En ik doe mijn vriend ook nog weten, dat ik binnen eeuige dagen zal scheep gaan, om de 

 Oostelijke landen te zien. Ik hoop ook mijn vriend te ontmoeten en zal alsdan met hem overeen- 

 komen omtrent zoodanige regelingen, die blijken mogten goed te zijn. Daarom stelle mijn vriend 

 zijne hoop op de Engelsche Compagnie, die medclijdender en liefderijker is. 



Slot. — Geschreven te Marlborough, op Maandag den 6e« der maand Ramadlan te 10 uur 's 

 morgens, in het jaar 1233 (5 Julij 1818)". 



J 



