— 274 — 



op zijnen invloed heeft doen gelden. Vooreerst vindt men de concepten van 

 n os . 2, 4 en 5 in de Engelsche archieven te Singapoera, en vertalingen daar- 

 van zijn openbaar gemaakt in het negende deel van v The Journal of the Indian 

 Archipelago." En, wat ook niet mag worden voorbij gezien, allen, behalve 

 N°. 7 , zijn geschreven op hetzelfde papier dat Farquhar bezigde voor zijne offi- 

 ciëele correspondentie (*). Die uitzondering van den brief N°. 7 is niet zonder 

 beteekenis, wanneer men let op den inhoud er van. Sulthan Hoesin had reeds 

 eenmaal geschreven aan Tongkoe Said, een hoog geëerd Arabier (zie brief N°. 6), 

 maar hij had geen antwoord gekregen, en over dat zwijgen van den invloed- 

 rijken en vromen Arabier maakte hij zich ongerust. Daarom schreef hij hem, 

 buiten weten van zijne Engelsche bondgenootcn, een tweeden brief, welke, om 

 die reden, dan ook geschreven is op gewoon Chineesch papier. Het blijkt daar- 

 uit, dat de overige brieven niet zoozeer aan Hoesin en den Toemenggoeng als 

 aan Farquhar moeten worden toegeschreven, en het was eene op het volle 

 vertrouwen in het regt des sterksten gebouwde staatkunde, dat hij bij die 

 brieven het deed voorkomen alsof hij en Raffles geweld hadden gebruikt. Sul- 

 than Mahmoed toch zou hen niet verjagen; en Nederland! — men kon altijd 

 afwachten wat daarmede onderhandeld zou worden. 



Het is hier de plaats niet om verder uit te wijden over de inbezitname 

 van Singapoera door de Engelschen. Deze handeling was weldra een fait 

 accompli, waarin het regt voor onregt, de zwakke voor den magtige moest buk- 

 ken. Welke gunstige gevolgen die daad ook voor Nederlandsch-Indië moge 

 gehad hebben, — en schrijver dezes zal de laatste zijn om dit te ontkennen, — zij 

 was eene schending van de goede trouw, zoowel ten aanzien van het verzwakte, 

 uitgeputte Nederland, als van den inlandschen vorst, die er door van een ge- 

 deelte van zijn rijk beroofd werd. 



Prat op hun behaald voordeel wilden de Engelschen hunnen invloed niet 

 bepalen tot Singapoera, maar dien uitstrekken tot het Maleische schiereiland en 

 tot den Riouwschen Archipel. Zoo voerde de Toemenggoeng van Singapoera 

 het beheer over de eilanden Galang, Tensiang, Boeaja, Soegi, Pekoko en Boe- 

 lang en liet aldaar zijn gezag gelden, niettegenstaande hij onderdaan was van 

 Sulthan Hoesin, om welke reden hem dan ook alle bemoeijenis met de genoemde 

 eilanden door den Sulthan Abd'oel Rahman werd verboden. Zoo werd mede 

 op het vaste land van Djohor, nabij Singapoera, op last van Sulthan Hoesin 

 en van Raffles, door den panghoeloe van Djohor de Britsche vlag geheschen. 



Tegen deze schending van grondgebied werd dadelijk door den onderkoning- 

 Radja Djafar geprotesteerd, en bij een brief aan den Gouverneur-Generaal van 

 Nederlandsch-Indië verzoekt deze vorst, om in zijne regten te worden gehand- 

 haafd. Deze en andere aangelegenheden deden in 1823 de Regering besluiten, 



(i) Dit papier heeft lot watermerk ^Buclgen & Witmo.1t 1803" of het Bedd van Brittannia 



in ren gekroond ovaal. 



