— 279 — 



De Toemenggoeng van Dj o hor had zich van zijnen meester verwijderd en 

 bij de Engelschen aangesloten, zoodat hij niet meer kon beschouwd worden als 

 tot de rijksgrooten te behooren. De radja Toeah had zich sedert lang naar 

 Sambas begeven en geheel aan de regering onttrokken. De Radja Indrabong- 

 soe was te Pahang overleden en niet vervangen. 



Van al de rijksgrooten waren dus slechts aanwezig de Onderkoning en de 

 Bandahara; deze laatste bij vertegenwoordiging. 



Kommissarissen maakten van hun verblijf te Riouw nog gebruik om te 

 trachten eenige maatregelen van Sulthan Hoesin tegen te gaan, waardoor de 

 handel te Malakka zeer benadeeld werd. Deze vorst namelijk had aan de hoof- 

 den te Moar, bezuiden Malakka, bevelen gegeven om er voor te zorgen, dat 

 de handelsartikelen, die uit de binnenlanden kwamen, niet meer naar Malakka, 

 maar, zonder uitzondering, naar Singapoera werden gebragt. Om* hier tegen te 

 waken, en ook om een einde te maken aan de voortdurende moeijelijkheden 

 wegens het heffen van tollen en andere inkomsten , te Tandjong Pinang voor 

 het Gouvernement en op het overige gedeelte van Bintang door den Onderko- 

 ning, sloten Kommissarissen met den Sulthan nog de volgende overeenkomst: 



Artikel 1, 

 De Sulthan zal tegengaan de te Moar gegeven bevelen om de landspro- 

 ducten uitsluitend naar Singapoera te vervoeren, en zorgen dat dezelve naar 

 Malakka worden gevoerd. 



Artikel 2. 

 Zoo hiertegen oppositie ontstaat, zal de Sulthan, zoo noodig, de hulp van 

 de regering verzoeken, om zich te doen gehoorzamen. 



Artikel 3. 

 Ter zake van de revenuen zal de Nederlandsche Jurisdiktie zich over geheel 

 Bintan uitstrekken, en zulks met ampliatie en alteratie van het contract van 

 26 November 1818 en de nadere ampliatie van 7 April 1820. 



Artikel 4. 

 De voorgaande bepaling alleen de revenuen betreffende, zoo blijft de juris- 

 diktie van den Sulthan op Bentan dezelfde als vroeger. 



Artikel 5. 

 Deze artikelen zullen worden bekrachtigd door de handteekeningen van de 

 wederzijdsche partijen. 



Gedaan te Riouw op den 30" November 1823. 



Kort hierna had eene voor het rijk van Djohor hoogst gewigtige gebeurte- 

 nis plaats, namelijk de splitsing van dat rijk tusschen Sulthan Abd'oerrahman , 

 onder de Nederlandsche, en Sulthan Hoesin, onder de Britsche Souvereinite.it.. 

 Wij zullen ons bepalen tot een kort overzigt van deze zaak, waarover in de 

 laatste jaren door verschillende geschriften zoo veel licht is verspreid. 



