— 308 — 



worden ,/orang timer," d. i. menschen uit het oosten. Zoo stond hij onder een 

 hoofd, genaamd Panglima besar Soeloong, een man, die jaren lang de schrik 

 was geweest van de omliggende bevolking. Reeds in 1828 hij den de vergif- 

 fenis van het Gouvernement wegens zijne zeerooverijea ingeroepen , en bij eene 

 acte van den Kommissaris-Generaal, verkregen, maar, zoo als- weldra bleek, 

 diende dit slechts om hem stouter te maken. Hij genoot het bijzondere ver- 

 trouwen van Sulthan Moethafar, en tot hem wendde zich deze vorst om de 

 wapenen voor hem op te vatten, waartoe hij hem van Singapoera buskruid en 

 wapenen toezond. Te gelijker tijd trachtte hij de vorsten der omliggende lan- 

 den, zoo onder de Nederlandsche als onder de Britsche souvereiniteit staande, 

 tot zijne partij te winnen en tegen het N. I. Gouvernement in verzet te bren- 

 gen. Dit ging zoo ver, dat de Britsche autoriteiten zijne verwijdering uit het 

 Maleische Schiereiland wenschten. 



Waarschijnlijk om het N. I. Gouvernement omtrent zijne ware bedoelingen 

 te misleiden en het daardoor minder op zijne hoede te doen zijn, nam Tongkoe 

 Mahmoed den schijn aan als wilde hij zich geheel aan de genade van dat 

 Gouvernement overgeven. Van uit Pahang zond hij in Mei 1858 eenen brief 

 aan den Gouverneur-Generaal, waarbij hij geheel schuld bekende jegens het 

 Gouvernement, deswege vergiffenis verzocht en een beroep deed op de goeder- 

 tierenheid van den Gouverneur-Generaal. Hierop werd Tongkoe Mahmoed ge- 

 antwoord, dat de Gouverneur-Generaal met welgevallen van zijne erkenning van 

 schuld en verzoek om vergiffenis had kennis genomen, en genegen was hem 

 in genade aan te nemen, mits hij zich kwam vestigen op Java, waar hem een 

 betamelijke onderstand en eene behandeling overeenkomstig zijne vroegere waar- 

 digheid zouden worden verzekerd. 



Tongkoe Mahmoed gaf hierop echter geen antwoord, en het bleek weldra 

 door verschillende berigten van Ritten, dat men daar voortging zich te ver- 

 sterken en alle pogingen van Sulthan Soleiman om daar zijn gezag te doen gel- 

 den, af te weren. Minnelijke vertoogen, zoo van den Resident J. H. Tobias als van 

 den Sulthan, om den Panglima besar tot inkeer te brengen, baatten niets, zoodat 

 eindelijk de Resident en de Sulthan besloten hem met geweld van wapenen 

 tot rede te brengen. Deze expeditie vult eene schoone bladzijde in de geschiede- 

 nis van Nederlandsch-Indië, en wij meenen wel te doen door het verhaal er 

 van hier over te nemen, hoezeer elders het feit reeds vrij volledig beschreven is. 



VWV/VWNAAAAAAA/VAA^/ 



