( 9° ) 



don liet uiterste te wagen , om hun oogmerk 

 te bereiken. 



Het is eene bekende zaak , dat de Chinezen 

 een volk is , die orn hunnen ijverigen aird zeer 

 nultig zijn vooreen land, voornamelijk, waar 

 de inboorlingen van natuur lui en vadsig zijn, 

 en hierom is dit volk, als vaw veel nut zijnde, 

 in onze volkplantingen altoos welkom geweest. 

 De Javanen bevlijtigen slechts den landbouw, 

 zoo ver de rijst betreft , omdat zij met de 

 groenten, die de aarde ais eene vruclitbare moe- 

 der van zelve uit haren schoot doet voortkomen, 

 zich gemakkelijk kunnen vergenoegen, en heb- 

 ben voor het overige weinig lust tot de koop- 

 manschap of' iets anders. De Chinezen in het 

 tegendeel achten geen werk te zwaar , als zij 

 ei maar eenig voordeel van hopen 5 door hun- 

 nen arbeid is het , dat wij onze tafels met al- 

 lerlei spijs overladen zien , en door hunnen 

 ijver en onvermoeide vlijt werd de koophandel 

 gedreven , tot geen kleine winst van velen on- 

 der ons , met welker geld zij dien voorzetten. 



Er dus volgt daaruit , dat men dat volk op 

 dit eiland wel heeft moeten dulden , schoon het 

 echter wel te wenschen was geweest , dat het 

 nooit in zulk eene groote menigte ware toege- 

 laten ; want jaarlijks door de aankomst van 

 nieuwelingen versterkt , dachten zij eindelijk 

 magtig te zijn, zich zelfs meester te maken van 

 dit eiland; gelijk hunne voorzaten ; in den jare 



1662 r 



