( s5o ) 



Dit was liet, dat de lieer hartingh al van 

 den aanvang zijner regering bedoelde ; om dit te 

 verkrijgen, en de verwarde zaken zulk eene keer 

 te doen nemen, stelde hij alle zijne staatkunde 

 in het werk , zich niet ontziende , schoon vroe- 

 gere voorbeelden hem met regt daarvan moesten 

 afgeschrikt hebben , midden in den drom der 

 vijanden zijn lijf en leven te wagen, en hun, 

 met vergiftige pieken gewapend , bijna onge- 

 wapend, den olijftak van vrede aan te bieden. 



Om dit zijn oogmerk, zoo heilzaam voor land 

 en volk, te bereiken, had hij bij geweld van 

 wapenen kracht van overredende woorden ge- 

 voegd, zeer wel begiijpende, dat er geen beter 

 middel was, om het kwijnend Java in vrede 

 te houden, dan eene verdeeling vaneene ander- 

 zins te sterke magt te maken en het rijk, 

 voorheen door éénen beheerscht, onder twee 

 Vorsten te verdeden, (schoon zulks aan velen 

 onmogelijk scheen), die, hoe naauw zij ook 

 door vennaagschap of bloedverwantschap aan 

 eikanderen verbonden zijn, echter eikanderen 

 altoos met een naijverig oog zullen blijven aan- 

 zien; en dewijl, door bijvoeging van onzen bij- 

 stand aan den eenen of anderen kant, de door 

 ons begunstigde partij moet boven drijven, 

 ten minste volgens den gemeenen loop der zaken, 

 zullen beide de Vorsten om strijd onze vriend- 

 schap en bescherming verzoeken, en door ge- 

 dienstigheid trachten te behouden , hetgeen ook 



de 



