( 26l ) 



Wanneer men nu dit verschrikkelijk groot 

 aantal lijders in aanmerking neemt, en het aan- 

 zienelijk getal do o den , wordt ligt de vraag ge- 

 opperd: heerschten deze ziekten in het alge- 

 meen, of sommigen daarvan, gedurende die jaren 

 epidemiesch ? waren er contagia. of miasmuta 

 aanwezig , die hare algemeene verbreiding zoo- 

 danig bevorderden? of was het karakter der 

 ziekte in het algemeen zoo boosaardig ? 



Op alle deze vragen moet ik neen antwoor- 

 den. De Dysenteria is eenc endemiesche ziekte 

 der intertropicale gewesten ; ook eene Febris 

 remittens biliosa is , als gevolg van de inwer- 

 king van het intertropicale klimaat, vrij menig- 

 vuldig ; en de Febris intermittens is dit slechts 

 in sommige koudere bergachtige landstreken , 

 en dan nog maar gedurende den oostmouson, in 

 het midden van den regentijd, Geene dezer ziek- 

 ten heeft zich echter, gedurende die jaren, over 

 het algemeen, noch in de menigte der individus, 

 welke zij aandeed ( wel te verstaan , buiten den 

 militairen stand ) noch door ecnige meerdere 

 boosaardigheid in het karakter , onderscheiden , 

 en de groote en eenige reden dezer ziekte en 

 sterfte is slechts te vinden in de onweerstaanbaar 

 hevige , den organismus verwoestende inwerking 

 der ziekte -oorzaken : en deze zullen iedereen, 

 wanneer hij dezelve oplettend nagaat, voldoende 

 voorkomen. 



I i Om 



