( 268 ) 



pligten genoodzaakt is zijne gezondheid te expo 

 neren ! en dus welk eene reden te meer, bij lieni 

 die voorbeschiktheid tot buikziekten 'm eenen 

 hoogeren graad te verwachten ! 



Dat wij nu slechts kortelijk , en in het al- 

 gemeen de gelegenheid-gevende ziekte- oorzaken 

 nagaan , welke op den soldaat te velde wer- 

 ken , en men zal spoedig ontwaren , dat bij 

 de vereeniging van dezen met de voornoemde voor- 

 heschiktheid , zoo wel het aantal als het karakter 

 der daaruit voorspruitende ziekten ' slechts in 

 evenredigheid stond met de oorzaken. 



Eene eerste en voorname ooi zaak zijn de 

 fatigues ; de vermoeienissen van eenen dage- 

 Jijkschen marset , dikwijls van 7 a 8 uren 

 gaans en meer , niet langs gebaande wegen , 

 want die bestonden op Celebes niet , en op Java 

 is men toch meesttijds verpligt , zich van de 

 groote wegen te verwijderen , en langs de 

 smalle en glibberige paden van rijstvelden , of 

 door de moerassige rijstvelden zelve , of door 

 het mulle zand aan de zeestranden , het beklim- 

 men van bergen , doorwaden van vrij diepe 

 en snelvlietende rivieren , de ongelijkheid van 

 een wild , bergachtig terrein , waarbij nog ge- 

 voegd de vereischt wordende manoevres en be- 

 wegingen, in geval van vijandelijken aanval, en 

 de geweldige inspanningen, welke dikwijls ge- 

 vorderd worden , om geschut en ammunitie langs 

 deze ongebaande wegen door te slepen, wer- 

 ken 



