( 3o6 ) 



men het naauwelijks tusschen de vingers vatteu 

 koude, zonder het te verscheuren. De glandulie 

 7nesentericae waren gewoonlijk vergroot, verhard 

 en somtijds ook verzworen ; meesttijds was de 

 lever of de milt of beiden vergroot of verhard, 

 somtijds abcessen in de lever aanwezig. 



Oorzaken. 



Als gelegenheid-gevende oorzaken , kan men 

 alles beschouwen, hetwelk tot stoornis der 

 huid- en lever- secretie iets bijdragen kan; 

 want dat deze beide functien in de dysenterie 

 altijd abnormaal zijn , hierop heeft ons Dr. 

 johnson reeds opmerkzaam gemaakt ; ddt op 

 verre na in de meeste gevallen de functie der 

 huid primair , de functie der lever daarentegen 

 secundair aangedaan mot-t zijn , laat zich ge- 

 makkelijk opmaken uit de reden, dat de huid 

 meer in contact met de uiterlijk op ons inwer- 

 kende oorzaken zijnde, daardoor ook meer bloot- 

 gesteld is; deze beide functien nu gelaedeerd 

 zijnde, wordt het evenwigt in de algemeene 

 circulatie opgeheven , de aandrang der voch- 

 ten naar de inwendige deelen, vooral den onder- 

 huik , vermeerderd, waardooi de opwekbaar- 

 heid der ingewanden stijgende , hunne werk- 

 zaamheid zoo wel daardoor als door hunne 

 consensus met de huid, als vicarierend orgaan, 

 vermeerderd wordt ; waardoor het ontstaan 



der 



