Hoofdstuk I. — 58 — Aanteekemng. 



In dit gedeelte worden eenige opmerkingen gemaakt, of gegevens verstrekt 

 over de invoering van de Hindn godsdienst op bet oostelijk deel van Java, be- 

 paaldelijk in de tegenwoordige residentie Pasuruhan. Kort voor de troonsbeklim- 

 ming van Ken Arok, Qri Rajasa, zouden daar in het geheel geen brahmanen zijn 

 geweest. Lohgawe was toch de eerste die zich daar gevestigd hebben zou, 

 en dat, rechtstreeks uit Engelsch-Indië, Jambudwipa, daarheen getogen. Daarna 

 zouden, na Arok's koniugworden, de bhujangga s, buddhisten zoowel als cjwaiten, 

 uit Kadiri (Daha N ), daarheen zijn gevlucht, omdat men hen in het rijk, waar zij 

 woonden, verrichtingen beoeden hunne waardigheid wilde laten doen l ). Daar- 

 tegenover staat evenwel het bericht, dat er te Panawijen een bhujangga woon- 

 de 2), of deze moet zich daar ter plaatse, die men toch in Tumapël zoeken 

 moet, gevestigd hebben na de komst van Lohgawe uit Jambudwipa, die boddha- 

 sthdpaha, en wel een mahayanistische was, maar vroeger de mahdydna niet volgde. 

 Men mag vragen welke godsdienst hij dan wel was toegedaan. Van hindyana, 

 de zuidelijke buddhistische kerk, kan op Java geen sprake zijn, en er rest dus 

 slechts aan te nemen, dat hij of heiden was, of wat men gewoonlijk de brahmaan- 

 sche geloofsleer noemt, omhelsde. Dat het Hinduisme reeds lang vóór den tijd, 

 waarin het iu den tekst verhaalde moet zijn voorgevallen, zijn weg ook naar Pa- 

 suruhan gevonden had, en dat men daar reeds veel vroeger sporen vindt zoowel 

 van brahmanisme (ciwaisme) als van buddhisme (mahayanisme), is uit verschillen- 

 de opschriften reeds aan den dag gebracht 3 ). Moeielijk is het dan ook aan te 

 nemen, dat er bedoeld wezen zon, dat Mpu Purwa, van wien er sprake is, vóór 

 hij lumaku mahayana, heiden zou zijn geweest. Doch zoo dat niet het geval was, 

 wat dan? Hindugodsdienst zonder brahmanen, ook waar het het noordelijk bud- 

 dhisme geldt, dat bijv. iu Nepal ook brahmanen kent en erkent, en het bud.lhis- 

 me op Java komt in zijne vormen dat van Nepal het meest nabij, is toch wel 

 niet denkbaar, en Mpu Purwa was later toch boddhaslhdpaka ; dat hij brahmaan 

 was wordt wel niet gezegd, maar, zelfs al neemt men aan, dat alles wat uit de oudere 

 opschriften uit die buurt aan 't licht kon worden gebracht, dat de oude toestand, dien 

 wij daaruit konden leeren kennen, geheel vergeten was, toch schijnen in deze bij- 

 zonderheden de hier aangetroffen berichten met elkander te strijden, ook al zou de 

 boven gemaakte veronderstelling, dat mpu Purwa na Lohgawe in Pasuruhan zou 

 zijn gekomen, juist zijn, want alles en alles in het voorafgaande, dat toch in 

 Pasuruhan speelt, wijst er op, dat men daar toch al geen heiden meer was. Des- 

 niettemin verdient het hier wel. de aandacht, dat in de ÏO en ll e , en zelfs iu 

 de 12 e Qaka eeuw, van eigeutlijk gezegde opschriften, of zelfs steenen met jaartallen, 

 in Pasuruhan en hetgeen oostelijker ligt, geen sprake is; daarvoor zie men de 



1) Deze plaats iu de Pararaton is, zooals een ieder begrijpt, de oorsprong voor de stelling der Ba- 

 liers, dat alles op Oost-Java en Bali uit Daka (Kadiri) kwam. 



2) Ook Janggan of de Janggan van Sagénggëng, de vader van tuhan Tita, was een bhujangga. 



3) Men deuke slecnts aan Mpu Sindok's prafdsii'.a. 



