Hoofdstuk VI. — 90 — Aanteekemng. 



men hem nu, terwijl dit toch niet waar was, want, toen men in Majapahit kwam, 

 was er nog geen vijand te zien, tot in Majapahit teruggejaagd had (er staat ver- 

 volgd had), en daarop komen dan nog later Haji Katang's troepen, men zie hoven, 

 vooral nit het zuiden. In het verslag staat van drie zijden, maar opmerking 

 verdient het, dat er verder slechts sprake is van het verslaan van een vijand in 

 het zuidoosten en het zuidwesten, en men moet aan nemen dat, ook al waren de 

 Javanen, die bij het landen tegenstand hadden geboden, eigenlijk tegenstanders ook 

 van Tuhan Pijaja geweest, op dat oogenblik de streek om de noord toch vrij was. 

 Dat de handelwijze van Tuhan Pijaja, als mijne opvatting van de toedracht en den 

 loop der zaken de juiste is, typisch Javaansch zou kunnen heeten, behoeft niet 

 nader aangetoond te worden; men leze bijv. slechts de Babad tanah Djawi. 



De persoons- en de plaatsnamen in deze Chineesche berichten voorkomende 

 geven of zeer weinig moeite of zijn vooralsnog raadsels. Zooals men zelf zag, of 

 door den Heer Groeneveldt reeds opgemerkt werd, is Tuhan Pijaja = Raden Wijaja, 

 Katanakala = Kërtanagara, Haji Katang = Haji Katong (of beter Haji Jayakatong, 

 in de oorkonde Jaya katyëng), Tumapan = Tumapël, Kalang = Gelang (in de oor- 

 konde Gëlanggëlang), Taha = Daha, en Majapahit de bekende plaats van dien naam. 

 Ten opzichte van Patsieh (of Patsieh kan) uitte de Heer Groeneveldt het vermoeden, 

 dat het gelijk zou zijn aan Pacëkan (zie de noot boven), en Changku meent hij, 

 zooals mede reeds in een noot werd gereleveerd, in Cangkir terug te kunnen vinden. 



Omtrent Changku, dat zonder twijfel het Javaansche Canggu is, vindt men 

 in de Notes, op bl. 47 (173) nog de volgende belangrijke mededeeling: 



„Going eastward from Tuban for about kalf-a-day, one comes to Ts'e-ts'un, 



of which the native name is Gërsik Going southwards from these two 



villages, a distance of about seven miles (twenty /*), one comes to Surabaya. . . 

 Going from Surabaya in a small boat, to a distance of 70 or 80 li (about 25 miles), 

 one comes to a marketplace called Changku; going ashore here and walking 

 southward for a day and a-half, one comes to Modjopait, where the residence of 

 the king is. In this place there are about 200 or 300 native families, and seven 

 or eight chiefs, who assist the king". l ) 



In de Pararaton treft men den naam driemaal aan : op bl. 18, reg. 8, waar 

 gesproken wordt van een Canggu lor (noordelijk Canggu), waar Wisnuwardhana 

 (Rangga wuni) een versterking laat maken ; op bl. 32, reg. 4, waar medegedeeld 

 wordt dat er te Canggu iemand stierf; en op bl. 24, reg. 26, dus in dit hoofdstuk, waar 

 sprake is van de sohaning Canggu, de haven van Canggu 2 ). Van welke waarde 



1) Het is onduidelijk of deze laatste zin op Changku, dan wel op Majapahit slaat. 



2) Ook dit leidt er toe de juistheid van de veronderstelling door den Heer Groeneveldt ten opzichte 

 van het Changku der Chineesche teksten gemaakt, te betwijfelen, doch waar de plaats dan wel zou hebhen 

 gelegen, is nog niet uit te wijzen. De laatste uit de Pararaton aangetogen plaats dwingt aan een haven te 

 denken, ook al lag deze niet vlak aan zee. In 't Bal. is sowan het gewone woord voor de nitwatering of 

 monding eener rivier, zie van Eck's Eerste proeve van een Balineesch-Hollandsch woordenboek. Hierbij zou 

 men nu ook kunnen denken aan de plaats, waar een zijtak zich met de hoofdrivier vereenigt. In den tekst 



