Hoofdstuk VI. — 100 — Aanteekening. 



vóór 1197 Qaka = 1275 A. D. Voorloopig bestaat er geen reden ernstig aan de on- 

 juistheid der meeste in de Pararaton gegeven jaartallen, dan daar waar zij duidelijk 

 foutief zijn, en tevens verbeterd kunnen worden 1), te twijfelen, en ook dit jaar is er 

 een, dat in het onderlinge verband, waarin men het aantreft, geen twijfel verwekt. 



Hoe de Heer Groeneveldt tot zijne conclusie, dat Majapahit pas kort vóór 

 het komen der expeditie in 1293 A. D. gesticht was, is gekomen, is duidelijk. 

 Geen der oudere Chineesche berichten vermeldt den naam, en zou deze wel on- 

 vermeld zijn gebleven, zoo Majapahit reeds vroeger had bestaan, en beroemd was 

 geweest? Wel is waar zou men tegen het juist gezegde in het midden kunnen 

 brengen, dat het desniettemin mogelijk is, dat de plaats toch nog ouder was, dan 

 ook die Chineesche berichten doen vermoeden ; dat bijv. de Chineezen, in vroegere 

 tijden, de streek, waar het lag, niet bezochten, en dat het slechts daardoor on- 

 vermeld bleef. Ten bate van deze veronderstelling zij hier zelfs aangevoerd, dat 

 de eerste maal, dat de naam in die Chineesche berichten voorkomt, er van ge- 

 sproken wordt op eene wijze, die eene vroegere bekendheid met de plaats zou 

 doen veronderstellen, zie Notes, bl. 23 (148). Doch men vergete daarbij niet, dat 

 die verslagen opgemaakt zijn geworden, nadat de expeditie weer terug was ge- 

 keerd, en dat hij hun toen zeker bekend was, en verdei', en dat is de hoofdzaak, dat 

 Majapahit, zelfs al bestond het reeds in zeer oude tijden, toch niet het Majapahit 

 was, waarover hier gehandeld wordt, en dat men te zoeken heeft, zoolang als 

 het nog niet het beroemde Majapahit is, wat het eerst wordt na den tijd, die door 

 de Pararaton en de Chineesche berichten ons als den vermoedelij ken stichtingstijd 

 er van wordt aangewezen. 



Aan het voorafgaande dient nog iets toegevoegd te worden, minder evenwel 

 omdat er nog iets op te merken valt dat ter zake dienen kan, als wel om hier 

 ook te wijzen op nog een paar bijzonderheden, die het voor sommigen zouden 

 kunnen doen schijnen, dat er toch sporen van een vroeger bestaan van Majapahit, 

 dan volgens het bovenuiteengezette aanneembaar is, zouden kunnen worden ver- 

 meld. Ook bij dezen is het daarom van belang hier nog een oogenblik stil te 

 staan, terwijl er tevens uit blijken kan, dat zij, hoewel tot nog toe niet ge" 

 noemd, toch geenszins voorbijgezien werden, waar het den schijn van zou kun- 

 nen hebben, als er niet even van werd gewaagd. Op zich zelf is het geenszins 

 direct onmogelijk, dat, al weten wij het ook niet of niet bewijsbaar, er reeds in 

 overoude tijden een Majapahit bestond. Het is bekend dat, waar zeker niemand 

 van droomde, zelfs niet, waar uit Cohen Stuart's Kawi oorkonden I, parujar i tirip 

 sang slanggil, anak banua i Mataram kamanikan watak kahulunan, het bestaan van 

 eene plaats of land Mataram, ergens in Midden- Ja va, in het midden der 9 e Qaka- 

 eeuw 2 ), sedert 1875 reeds bekend was, het uit de oude opschriften onverwachts 

 aan den dag is gekomen, hoe beroemd deze naam, Mataram, reeds in dien tijd 



1) Zie de aanteekening bij het volgende hoofdstuk. 



2) Cohen Stuart's Kawi oorkonden I is uit 841 Qaka (919 A. D .). 



