Hoofdstuk VI. — 101 — Aaoteekkning. 



was, — men denke aan de verscheidene malen voorkomende formule sakwehta de- 

 wata prasiddha mangrafoang kadatwan gri mahdrdja i mdaitg i bhümi mataram, gij 

 allen goden, die steeds bet rijk van Z. M. den koning van Medang in het land 

 van Mataram bewaakt l ), — en, waar het met dezen eenen naam heeft kunnen 

 gebeuren, dat bij geheel vergeten werd, of men ten minste er niet dat meer van 

 wist, wat er zeker het meest bijzondere van was, waarom zou dit dan ook niet met 

 een anderen, met dien van Majapahit, geschied kunnen zijn ? Zoolang niet alles 

 wat toegankelijk is, of dat nog worden kan, ten deze grondig is onderzocht, en 

 zelfs daarna voorzeker nog, blijft de mogelijkheid steeds open, dat het later nog 

 eens blijken kan, hoe ook Majapahit, naast Mataram, dat wij tevoren slechts in 

 een zoo veel lateren tijd kenden, maar bleek lang vóór Majapahit bestaan te heb- 

 ben, zich glorieus op een zeer oude afkomst beroemen mag ; maar zoolang evenwel, 

 als de redeneering ten deze berusten moet op de ons bekende feiten, en zij daar- 

 buiten niet behoeft te gaan, onthoude men zich ervan door een soortgelijk betoog 

 te trachten staande te houden wat eenmaal schijnbaar juist geacht moest worden, 

 doch dit zonder twijfel, zooals aan de hand van de toegankelijke gegevens bleek, 

 niet is. Het onderzoek heeft zich gaandeweg kunnen uitbreiden, maar wat het 

 ook opleverde, een nader bewijs, neen eenig bewijs, voor de stelling, dat Maja- 

 pahit ouder zijn zou, dan de tijd, dien de Javanen daarvoor ongeveer opgeven, 

 werd niet gevonden, wèl zoovele aanwijzingen voor het later bestaan er van, juist 

 in den tijd, dat men het verwachten zou 2 ). 



Op een in vroegeren tijd reeds voorhanden zijn van Majapahit, zou men 

 kunnen zeggen, wijst het te zamen als contemporair optreden van den vorst van 

 dat rijk met die van Koripan, Daha, Gagelang en Singasari, zelfs met Mendang Ka- 

 mulan, bepaaldelijk in de zoogenaamde Panji verhalen. Zulke verhalen zijn er nl. 

 voorbanden, en wat ten deze nog meer zou zeggen, men vindt het ook in de Ma- 

 leische verhalen van deze soort, die zeker ouder zijn dan de ons bekenden van deze 

 categorie van Java. Immers, het is nu eenmaal bekend, dat hetgeen de Javanen 

 van Java, en dezen hebben wij hier alleen op het oog, ons van de oudere geschie - 

 denis verhalen, maakwerk is, en het zou dus geenszins ongepast zijn, ook in dit op- 

 zicht die Javaansche geschiedboeken onjuistheid van voorstelling te verwijten, al is 

 nu hetgeen men leest in hunne Panji-verhalen, die trouwens in den vorm, waarin 

 wij ze kennen, ook al van jongere dagteekening zijn, schier altijl in overeenstemming 

 met wat men in de geschiedboeken aantreft. Immers, zoo zou men nog verder 

 kunnen redeneeren, men loopt gevaar al evenzeer geloochenstraft uit te komen, als 

 wanneer men bijv. in die zelfde Maleische verhalen den vinger ging leggen op het 

 daar ook aan te treffen Mataram, en nog andere namen, die ons elders worden voor- 

 gesteld als in Java's geschiedenis eerst in zooveel lateren tijd van waarde 3 ). Edoch, 



1) Groeneveldt's Catalogus, bl. 361. 



2) Zie Tijdschr. Ind. T. L. en Vk., XXXII, 394. 



3) Zoo vindt men ook hier in de Pararaton, men zie slechts beneden, tijdens Majapahit prinsessen 



