Hoofdstuk VI. — 102 ™ Aanteekening. 



en dit dient daar tegenover te worden gesteld, ook in de mees ten der Maleisehe 

 Panji-verhalen ontmoet men van die voorstelling geen spoor, en het is mij ook 

 niet bekend, dat men iets dergelijks zon kunnen aanwijzen in de vermoedelijk 

 weer oudere Javaansche ve. halen van deze soort, die men bij de Balineezen terug 

 vindt. En is dit laatste juist, dan weegt wat die enkele Maleisehe verhalen ons 

 leeren al even weinig als bijv. het voorkomen van den naam van dat rijk, als con 

 temporair met het oude Mfindang kamulan, in de door Cohen Stuart ongelukkig 

 slechts gedeeltelijk bekend gemaakte redactie van de Jayalëngkara l ), een tekst 

 die vervaardigd werd in 1758 A. J. = 1831 A. D. Toch past het daarnevens ook 

 nog te wijzen op het feit, dat zulk een besluit nog niet van die afdoende waarde 

 is als het zou moeten zijn, aangezien de kennis der Panji-verhalen, laat staan dus 

 de kiitiek ervan, nog niet reeds zoo ver reikt, dat men nu al in staat wezen zou 

 een degelijk gegrond oordeel over dezen cyclus te hebben. 



Van een geheel anderen aard is het argument, dat men zou kunnen putten 

 uit eene plaats in de jj^ll i^^As^c v_jIa$", een bundel verhalen uit de 10 e eeuw 

 van onze jaartelling, dien Prof. van der Lith, in vereeniging met den Heer Devic, 

 in tekst, vertaling en aanteekeningen, ia 1883 — 1886, uitgaf, men zie aldaar 

 op bl. 150, en in de aanteekeningen bl. 231 en volgg. 2). Levert de tekst 

 daar in een verhaaltje van een zekeren Abu Thahir van Bagdad, die een reis 

 naar Zabej (Java, of Java niet) maakte, en een der steden op dat eiland be- 

 zocht, voor die stad den naam jj.lj» <; Prof. van der Lith wil daarvoor gelezen 

 hebben jo.li;* = Majapawid, Majapahit, en ziet er dus dien naam in. In de 

 gegeven tijdsomstandigheden was er voor deze hypothese, zooals de schrijver t. 

 p. op bl. 232 ook opmerkt, juist aan te voeren, dat men a déja prouvé d'une 

 maniere qai ne laisse plus de place au doute, que d'après des documents trouvés 

 a Java même, il y avait déja en 840 un Outtongadéwa — roi suprème — a Madja- 

 pahit. Doch hoe nu, nu het aan den dag kwam, dat het eenige stuk waarop de 

 veronderstelling gebouwd was, die oorkonde met het jaartal 762 Qaka, want een 

 andere, waaruit het af te leiden is, is er niet, niet alleen is van een allooi waarop 

 niets te bouwen is, maar zelfs maakwerk moet zijn uit den tijd, waarin ook de 

 Javanen beweren, dat Majapahit reeds bestond? De basis voor de hypothese viel 

 daardoor weg, de eenige steun, dien zij had en die een hechte scheen te zijn, ontbreekt 

 haar nu, terwijl, in verband met andere feiten, er toch indirect weder een nieuw 

 bewijs geleverd worden kon, nu niet voor de onjuistheid van de berichten der 



met den naam Bhre Pajang eu Bhre Mataram, waaruit tegen de geloofwaardigheid van de berichten in dit ge- 

 schrift toch ook geen wapen kan gesmeed kan worden. 



1) Bijdr. T. L. en Vk., van N. L, I, bl. 44 en volgg., en IT, bl. 151 en volgg., gestaakt, zooals de 

 overlevering is, omdat men zulke referaten van minder belang achtte, In de Javaansche letterkunde bestaan 

 er drie verschillende Jayalëngkara's, die allen weer in verschillende redacties voorhanden zijn. Het zijn de 

 Jayalëngka a Panji, de hier bedoelde tekst; de Jayalëngkara wulang, een zedekuudig geschrift; en de pakëm i 

 (wetboek) Jayalëngkara, allen drie door Raffies reeds genoemd, men zie zijn History of Java, IT, bl. 439, 441 en 440. ; 



2) Ook in de werken van het Orientalistea-congres in 1883 gehouden te Leiden. 



