Hoofdstuk VIII. — 113 — Aanteekening. 



Als Molana Yusup gestorven is, volgt hem Molana Muhamad op. Deze brengt 

 in niets wat door zijn vader ingesteld was, verandering. Hij bevordert liet geloof 

 (den islam) zeer, door boeken te laten afschrijven, en dezen tot wakap te maken, 

 en gaat in den leer bij Pangeran Kasunyatan, waarbij hij zijn rang van vorst geheel 

 op zij zet, zoodat dit te Surasowan spreekwoordelijk wordt. Oodertusschen bloeit 

 het rijk Banten zeer. 



(XXIII) Nu vraagt Sandisastra aan Sandirasmi •) of de molana (Muhamad) 

 dan werkelijk indertijd zelf naar Palembang ten strijde was getogen. Deze be- 

 looft aan Sandisastra het thuis in de primbon na te zien, daar hij zich niet alles 

 even goed herinnert, en 't dan voor te lezen. Hiermede begint hij in den volgen- 

 den zang (XXIV), de geschiedenis echter weer iets hooger ophalende. 



Toen Yusup, zoo verhaalt hij, — er wordt slechts gesproken van molana 

 gusli, — op sterven lag, voerde de mangkuburni het opperbewind, en nu hoorde 

 pangeran Japara (een jongere broeder van Yusup, die zich te Japara bevond) van 

 handelslieden, dat zijn oudere broeder (de vorst van Banten) zwaar ziek was. Hij 

 gaat daarom met een groot gewapend gevolg naar Banten, waar men hem in Pa- 

 gëbangan een verblijf aanwijst. Spoedig daarop sterft Yusup, zoodat Muhamad, 

 de pangeran ratu (de toekomstige troonsopvolger), als een klein kind door zijn 

 vader wordt achtergelaten. Diens voogden waren de kali van Surasaji ( = 

 Surasowan), senapati Pontang, dipali Jayanagari, Wadyaji en Wijamanggala ; 

 men handelt eenstemmig en alles gaat goed, daar men naar den patik mang- 

 kupraja (den 'mangkuburni) luistert. Nu stelt echter deze voor pangeran Japara 

 tot ralu aan te stellen, doch als dit aan den kali ter oore komt, informeert deze 

 daarnaar, en het blijkt hem, dat het zoo is. Dadelijk schrijft hij den mangkuburni 

 zóó, dat deze begrijpen moet, dat hij er van weet, en tevens denken moet dat 

 ook hij toegeeft. Nu zendt de mangkuburni aan pangeran Japara een olifant, opdat 

 deze zich dadelijk tot koning zal laten uitroepen. Maar buiten verschenen met 

 démang Laksamana 2 ) en den mangkuburni, en reeds tot voor de Darparagi 3 ) ge- 

 komen, die aan de overzijde van een rivier lag, laat de mangkuburni hem 

 daar een oogenblik achter, om (tegen zijne verwachting) den kali, met den klei- 

 nen Mohamad op zijn schoot gezeten, daar reeds te vinden, in gezelschap van 

 de vier andere voogden, en inziende dat er nu niets meer aan te doen is, bericht 

 hij Pangeran Japara dat zijn zoon (d. w. z. zijn neef, Muhamad, de daardoor eigent- 

 lijk reeds geïnstalleerde nieuwe vorst) hem verbiedt een stap nader te komen op 

 straffe des doods, en hem beveelt naar Japara terug te keeren, waarvoor drie sche- 

 pen in gereedheid zijn gebracht. Daarop ontbrandt er een gevecht, waarbij De- 



1) Sandiracmi heet in iet boek gewoonlijk Sandimaya, en vertelt, als 't ware in korte schetsen, aan 

 Sandisastra de geschiedenis van Banten. 



2) Zijn eerste dienaar. 



3) De naam van de alun-alun of een gedeelte daarvan; men vond er de wat-int/in kurung> en de 

 dasapton werden er gehouden. 



Verh. Bat. Gen., deel XLIX. 8, 



