Hoofdstuk X. — 141 — Aanteekening. 



het van een gedeelte der passage over de te ondernemen veroveringen door Gajah 

 mada, in Hoofdstuk IX, bl. 28 reg. 20 en volgg. 7 behoorlijk te toetsen. 



In die alinea toch wordt, zooals zoo dadelijk uitvoeriger hier nog eens in 

 herinnering zal moeten worden gebracht l ), gezinspeeld op de verovering van 

 Palembang door de Javanen in 1377 ( = 1299 Caka), een verovering, die dus 

 inderdaad eerst zooveel later plaats had, dan in de Pararaton, t. a. p. Hoofdstuk 

 IX, Gajah mada belooft dat en andere gewesten te zullen gaan onderwerpen. 



In verband met die gelofte staat zonder twijfel ook het geheele gedrag van 

 Gajah mada in de Pasunda; hij toch is op dat oogenblik de patik van Majapahit, 

 bl. 28 reg. 32. Sunda was een der landen geweest, die hij aan Majapahit onder- 

 geschikt maken zou, maar wanneer dat huwelijk tot stand gekomen was, dan zou 

 althans een gedeelte van de belofte door hem onmogelijk kunnen zijn volbracht, 

 daar de verhoudingen tusschen de beide rijken van zulk een aard zouden zijn 

 geworden, dat er aan veroveren niet meer gedacht zou kunnen zijn. Welk een 

 indruk zijne gelofte maakte op de omgeving, bleek uit het slot van Hoofdstuk IX 

 duidelijk genoeg. Zooals men het geval daar beschreven vindt, was het voor 

 Gajah mada inderdaad een eerezaak geworden zijn woord gestand te doen. En 

 was het hem, zooals in de aanteekening bij het vorige hoofdstuk aan den dag 

 kwam, reeds met Bali gelukt, de gelegenheid hem gegeven door het vriendschap- 

 pelijk betreden van het gebied van Majapahit door den vorst van Sunda met zijn 

 gevolg, was voor hem een te schoone dan dat hij haar voorbij kon laten gaan. 

 Zoo viel na Bali, en nog andere gewesten, welken weten wij niet, Sunda, en, zoo- 

 als de tekst oogenblikkelijk daarop laat volgen, Dompo (Sumbawa) in 1279 Qaka 

 ( = 1357 A. D.). Doch toch mocht het Gajah mada niet ten volle gelukken reeds 

 bij zijn leven Majapahit die uitbreiding te zien krijgen, die hij aan het rijk had 

 toegewenscht en beloofd te verschaffen. Hij overleed in 1290 Qaka ( = 1368 A. 

 D.), bl. 29 reg. 28, en in dat jaar stond bijv. Palembang nog niet onder Maja- 

 pahit's souvereiniteit, daar het eerst in 1299 Caka ( = 1377 A. D.) veroverd werd. 



Van Palembang's verovering zelf wordt in de Pararaton niets bericht. Het 

 viel intusschen nog tijdens de regeering van Hayam wuruk, zooals reeds gezegd 

 werd, 1377 A. D. (== Qaka 1299). 



Volkomen duidelijk is daaromtrent het Chineesche bericht over Palembang 

 of San-bo-tsai, bl. 69 (193) der Notes, dat tevens in 't licht stelt, waarom de Chi- 

 neesche keizer er zich eigentlij k van onthield op Zuid-Sumatra tegen Java op te 

 treden, nl. omdat het behoorde tot de onderhoorigheden van Java. 



„In the year 1373, — zoo leest men er, — the king Tan-ma-sa-na-ho sent en- 

 voys to bring tribute, with a separate letter of congratulation tor the next new year. 



„At that time there were three kings in this country 2 ). 



1) In de Notes wees de Heer Groeneveldt hier reeds op. 



2) Het volgende maakt deze alinea duidelijk. Men bad nl., zooals de Heer Groeneveldt reeds opmerkte, 

 op de kust vlak bij elkander drie vorsten, die van Jambi, die van San-bo-tsai, en die van eigenlijk Palembang. 



