Hoofdstuk XII. 155 — Aanteekening. 



Behalve het voorafgaande, waarmede gelukkiger en merkwaardiger wijze 

 het historisch gehalte van de Pararaton ook wat een ander gedeelte van dit ge- 

 schrift betreft, in het licht kon worden gesteld, moet er over de pericope, waarin 

 men de mededeelingen aantreft over een krijg tusschen dat westelijke en dat ooste- 

 lijke rijk, tusschen Majapahit en Balambangan nog eene vraag gedaan worden, 

 en wel deze: of het niet waarschijnlijk is, dat men daarin een schildering vindt 

 van den krijg en het wapenfeit, die, gecombineerd met allerlei andere zaken (uit 

 de folklore) het leven gaven aan den bij den Javanen zoo bekenden Damar Wulan 

 roman, welke nu op deze wijze feitelijk op een historischen achtergrond zou blij- 

 ken te berusten ? De aanknoopingspunten zijn niet velen ; doch is zulks wel noo- 

 dig? In hoofdzaak, — het volgende toch wordt immers ook hier verteld, — dat er 

 onder een vorstin van Majapahit, een groote oorlog gevoerd werd tusschen dat 

 rijk en Balambangan, waarbij dit laatste het eerst won, maar later door onver- 

 wachte hulp* de krijgskansen keerden, zoodat Balambangan te niet kon worden 

 gedaan, en dat de vorst van dat rijk door een persoon, die hem opzocht, geveld 

 werd en onthoofd, waarna deze zijn hoofd naar Majapahit bracht, is het raam van 

 den roman en het beloop van dezen paregreg het zelfde. De held, die hier Bhre 

 Wirabhumi (= Menak Jingga) ombrengt, heet hier wel anders : Raden Glajah, 

 Ratu angabhaya, Bhra Narapati, en niet Damar Wulan, de vorstin geen Këncana 

 wungu, enz. enz., en men vindt in den roman allerlei verhaald, waarvan hier geen 

 spoor te vinden is l ), evenals omgekeerd ook de verdere bijzonderheden van den 

 oorlog hier anderen zijn, ja, het zelfs met Raden Gajah, die Bhre Wirabhumi versloeg 

 en onthoofde, anders afloopt, daar hij, zooals het volgende hoofdstuk leert, wegens 

 dien moord later van kant gemaakt wordt, doch dit alles kan de overeenkomst 

 in die enkele, en zeer belangrijke hoofdlijnen niet te niet doen. Is het juist ge- 

 zien, dat de Damar wulan roman in zijn opzet inderdaad berust op hetgeen er 

 in die jaren is voorgevallen, dan is men, en zulks kan in zekeren zin een winst 

 worden geacht, thans ook in staat om eenigszins de waarde van dat verhaal te 

 schatten; en wellicht zal het ons straks gegeven zijn na te gaan hoe het lang- 

 zamerhand den vorm heeft gekregen, waarin wij het hebben leeren kennen. Dat 

 men daarbij vooral het oog zal hebben te richten op de oudste der redacties, 

 welke er van bestaan, dus die, welke Roorda van Eysinga kende, en de dadelijke 

 variatie's daarvan, behoeft hier wel niet in herinnering te worden gebracht, waar 



1) De Rangga lawe van den Damar wulan roman is natuurlijk dezelfde als die welke hier boven in 

 Hoofdstuk V, VI en VIII voorkomt, ook al zijn hier zijne latere gedragingen lijnrecht tegenovergesteld aan 

 wat hij in de Damar wulan doet. Op den smid van Lumbang, Mpu Gandring van Lumhang, in de Damar 

 wulan (oudste redactie) Mpu Lumbang, werd reeds gewezen in de aanteekening bij Hoofdstuk 1 . Verder dient 

 er hier nog gelet te worden, in verband met eene opmerking, die straks in den tekst iets lager voorkomt, 

 dat Menak Jingga geschaakte prinsessen, Dewi Wahita en Dewi Puyëngan, bij zich aan zijn hof had, en ook 

 de vraag te worden gesteld of Wahita soms nog een reminiscens aan het Dewi Suhita van dit hoofdstuk zou 

 kunnen zijn. In Menak kontjar zou Bhre Tumapël kunnen schuilen. 



