— . 179 — 



den boven reeds aangewezen tijd i). En geldt dit reeds voor bet meer historische 

 gedeelte van het boek, dat hetwelk de geschiedenis van Java behandelt sedert de 

 komst der Hollanders, men zegge te beginnen met den tijd van het opperbewind 

 van Mataram, ook ten opzichte van het daarin over de voorafgaande perioden ver- 

 haalde kan men niet anders zeggen, dan dat het altijd een en hetzelfde geeft en 

 daarbuiten eigentlijk niets voorhanden is. Met het oog op dit laatste dient er 

 echter nog iets te worden opgemerkt. 



Bij het voorafgaande werd geenszins vergeten of voorbijgezien, dat er 

 nevens dat gedeelte van de babah tanah Djawi, hetwelk de oudere geschiedenis 

 behandelt, een rijke literatuur voorhanden is aan wat men de bronnen voor dat 

 gedeelte zou kunnen noemen, ook al zijn verschillende der hier bedoelde boeken 

 jonger dan die babad in haar eersten opzet zelf 2 ), en er verder ook nog ge- 

 schriften bestaan, die in den trant van een geschiedverhaal den ouderen tijd uit- 

 voerig beschrijven. 



Hierbij dient men toch vooreerst in het oog te houden, dat eensdeels die 

 eerste serie van geschriften juist leverde wat men in een beknopten, zelfs zeer 

 beknopten vorm in dat eerste gedeelte der babad terugvindt, en anderdeels dat, 

 terwijl de Javanen den innoud dier juist bedoelde boeken zijn gaan beschouwen 

 als hun eigen eigendom, en zóó als een deel van hun oudere geschiedenis, zij in 

 die uitvoerigere babad's over den ouderen tijd ook al weer niet anders leveren 

 dan men in dezen aantreft, onder voorbehoud alweer dat men den inhoud daar- 

 van intusschen niet altijd even correct, vergeleken met die geschriften, er in 

 terugvindt. 



Wat daarvan de reden is zij hier in hst kort even aangegeven. 



Als men, voor zoover dat nu reeds mogelijk is, de geschiedenis der Javaan- 

 sche letteren in 't algemeen de revue laat passeeren, dan blijkt het, dat deze na 

 eeu aanvang genomen te hebben, steeds meer en meer aangroeide, zich ondertusschen 

 herhaaldelijk ook repeteerende. Terwijl er van het oudere verloren gaat, blijft 

 een gedeelte er van bestaan, wordt er weer een gedeelte in een nieuwen vorm 



1) Hieruit volgt direct, dat men du vele redacties die van de babad tanah Djawi of gedeelten daarvan 

 bestaan, niet naar den inbond, waarvan intusschen wel de omvang aan te geven is, te beschrijven he t ft of te 

 vergelijken, maar dat min ze naar hït uiterlijk, den vorm dient te kenschetsen. Ditzelfde geldt voorloopig 

 ook van van alle andere hetzelfde verhaal leverende geschriften of redacties, als de Damar wulan's, de Yusup's, 

 de Anbia's enz. enz. 



2) Evenmin dat men naast het latere gedeelte bijv. een Babad bëdah kuta Mangir en een Pranacitra '■ 

 aantreft. Wat dit laatste geschrift aangaat, dat een enkele episode uit den tijd na de verovering van Pati 

 door Mataram beschrijft, het is het lezen meer dan waard, daar het een der fraaiste Javaansche boeken van 

 nieuweren tijd is, vooral in de van de oudere niet zoo heel veel afivijkenli nieuwere redactie, die in 1873 bij 

 Jonas Portier verscheen, en later in 1838 nog eens door van Dorp & Co., Samarang werd uitgegeven. De 

 abal bslah kuti Mm^ir of wat daarin verliaall wjrdt, werd ook in de bij die zelfde firma verschenen, 

 Bab.il timh Jawi, Dijl I— IV, 1333 — 1SJ3, venvjrkt, nalat z!j afzjn^Uijk reeds in 1873 ter zelfde plaatse 

 verschenen was. 



