„ 181 — 



de verschillende liier in aanmerking komende geschriften in de vergelijking trekt, 

 dan komt men feitelijk het laatst terecht bij een handboek voor den dichter !). 



Het is ondoenkelijk dit hier in bijzonderheden aan te toonen, te minder daar 

 hier ook nog op een wisselwerking dient gewezen te worden, welke er plaats 

 moet hebben gehad tusschen de geschreven en de mondelinge traditia, daar naast 

 de voortgezette reeks van voortdurende repetitien in een vasten vorm (geschreven 

 en bij voorkeur in maat) van de oude, langzamerhand in talrijkheid toenemende 

 verhalen, er ook een geregelde mondelinge overdracht, in ongebonden vorm, bestaan 

 heeft van die zelfde verhalen, onder het opvoeren daarvan als wayang-stukken. 

 Terwijl de wayang-v evhalen voor een deel althans ontleend zijn aan de oudere 

 schrifturen, van welken er voor ons nog verscheidenen gespaard zijn, lieten zij op 

 hunne beurt weer hunnen invloed gelden bij het vervaardigen van nieuwe bewer- 

 kingen dier oude geschriften of gedeeltelijke omwerkingen er van, welke nu op 

 hare beurt straks weer het hare in de wayang brachten, en zoo ging het voort, 

 gesteund vooral door die geschriften, die dienen moesten het den dichter gemak- 

 kelijk te maken hunne producten te vervaardigen, 't zij door het geven van regels 

 of voorbeelden voor de metriek, 't zij door het aan de hand doen van synoniemen, 

 en straks ook door genealogien in op- en in afgaanden lijn, door biographien van 

 bepaalde personen, het teekenen van hunne onderlinge verhouding, het leveren 

 van korte inhoudsopgaven van gedichten of andere werken, en dit alles natuurlijk 

 niet vrij van fouten tegenover de oorspronkelijke, de oudste, straks de oudere 

 teksten, en onder den invloed van de mondelinge traditie, of van de wayang in 

 den vorm, waarin deze in den tijd van de respectieve schrijvers dier handboeken 

 leefde, en die op hunne beurt, zooals van zelf spreekt ook weder te gast waren 

 gegaan bij die handboeken, welke het voor de dalung's niet minder dan voor de 

 dichters, van belang was ze te kennen. 



Het moet op deze wijze zijn geweest, dat langzamerhand, parallel met het 

 overige der Javaansche literatuur, waarvan ook in haar de reflexen teruggevonden 

 worden, dus èn de wawacaiis èn de wayaiig-xevhsïlen in hun historisch verloop, die 

 de oudere geschiedenis van Java uitvoeriger behandelende babad's zijn ontstaan, 



1) NI. de Candakirana of Candrakirana, de ons door de opstellen van den Heer K. F. Holle en Prof. 

 Kern, Tijdsclir. Ind. T. L. en Vk., XVI, 461, en Travaux du 6 we Congres des orieutalistes, II F, 2, bl. 1, 

 welbekende Koca. Uit dit handboek voor den dichter, dat bestaat uit een handleiding voor de spelling vau 

 sanskrit woorden en de oude (Hindu) metriek, waarin o. a. ook du Arya beschreven wordt, en een woorden- 

 boek van synoniemen, dat op Amarakosa's Araaramala gebaseerd moet zijn, zie Tijdschr. Ind. T. L. en Vk., 

 XXXII, 130, noot ], ontstond het Cantakaparwa (proza-baniboek voor het stellen van fraaie literatuurpro- 

 ducten), dat op zijn beurt naar alle waarschijnlijkheid weer het leven heeft gegeven aan de Ramacrama's en 

 de Sërat kanda's. De titel van de Candakirana (een opzettelijke wijziging van Candrakiraim, omdat het over 

 versmaten, chanda, handelt, of slechts uit een vergissing geboren) is ontleend aan de beginwoorden vau bet boek: 

 ki'anawigalicandrugiii. Vooral in lateren tijd heeft dit geschrift, dat zeer oud schijnt te zijn, zie t. a. p. in 

 Tijdschr. Ind. T. L. en Vk., deel XXXII, een grootra invloed gehad. Voor zoover de eigentlijk gezegde 

 kakawin's, betreft stuit men op het eigenaardige verschijnsel, dat dezen, metrisch althans, er als het ware buiten 

 om van zijn vervaardigd. 



