II 



In de Ontjen-ontjen van den Heer C. Poensen kan men verschillende 

 opgaven vinden betreffende het dialekt van Këdiri, terwijl ook het Woordenboek 

 van GtERICke-Roorda ') hier en daar dialektische woorden opgeeft, waarbij echter — 

 natuurlijk geheel en al ten onrechte — dikwijls aan Madoereeschen invloed worden 

 toegeschreven woorden, die algemeen in Noord-Java tot in Tjirëbon toe in gebruik 

 zijn. Verder zijn die als dialektisch opgegeven woorden dikwijls ook te Soerakarta 

 in gebruik, terwijl omgekeerd bij tal van woorden, die te Soerakarta niet voor- 

 komen, niet vermeld wordt, dat ze alleen in een bepaalde streek gebruikelijk 

 zijn, zoodat men zou meenen, te maken te hebben met woorden, ook gangbaar 

 in het officiëele Sala'sche standaard-dialekt. Dikwijls zelfs vindt men wel het 

 dialektische woord opgegeven, maar de daarmede overeenkomstige Sala'sche term 

 niet. Wat het niet-vermelden van — Sala'sche — woorden betreft, is het eigenaar- 

 dig, dat men juist de meest voorkomende woorden, z. a. ^ »««££, «L»»j»»n» } w«A 3 



tn ttsn <tt <m t , cm naait rut qn/rnHt/i tui <n itisnt trui , CKimitisn ckh trui tunnn aan , a^imi (JOil. in Q.QÏX Zlü Van 

 „Spoortrein J, njintmrmn tui trui iJi tan trui ttsn j tnintun en am.Mntimtirni) CV niet in aantreit, 



niettegenstaande verschillende daarvan reeds zes jaren te voren in het boven 

 aangehaalde artikel in de Bijdragen uitdrukkelijk als Sala'sch waren opgegeven. 

 In 1893 verscheen eindelijk de Javaansche Woordenlijst, bevattende een 

 hoogst belangrijke verzameling van woorden, dialektisch voor de verschillende 

 streken van Midden-Java. Niettegenstaande op de samenstelling van dit boek 

 vele en gegronde aanmerkingen zijn te maken, zoo blijft het toch een zeer ver- 

 dienstelijk werk, aangezien het een basis is, waar verder op vooitgebouwd kan 

 worden. Dit nu heb ik trachten te doen voor de residentie Djapara. 



Hoewel de studie der dialekten in het Javaansch nog niet zoover gevorderd 

 is, dat men thans reeds zou kunnen opgeven, welke streken in dit opzicht bij 

 elkander behooren, m. a. w. welke de hoofd-dialekten zijn van Java, zoo kan 

 toch reeds vrij wel als vaststaande worden aangenomen, dat het gewoonlijk als 

 het zuiverste beschouwde dialekt van Soerakarta in hoofdzaak beperkt is tot de 

 residentie van dien naam en niet alleen veel meer afwijkingen vertoont van het 

 oud-Javaansch, dan bv. de zoo geminachte dialekten van de Pasisir-streek, maar 

 ook uit een grammatikaal oogpunt beschouwd, lang niet altijd het zuiverste is. Verge- 

 lijk bv. de nummers 586 en 947 (in verband met de omstandigheid, dat ook in 

 Sala'sch Javaansch voorkomen «Zcrnojv,, enz.) en zie ook Woordafleiding, blz. 107 — 1. 



Onder de dialekten van Noord-Java kunnen vrij scherp van elkander 

 onderscheiden worden die van Samarang, van Djapara en van Soerabaja. In de 



1) Noot. Waar men in den tekst naar dit woordenboek verwezen vindt, wordt bedoeld de uitgave 

 van 1886. Omdat niet een ieder de uitgave van 1875 bezit, meende ik, deze hierbij niet te moeten gebruiken, 

 niettegenstaande zij in vele opzichten beter is dan die van 1886, die zeer zeker niet doet blijken van voor- 

 uitgang op lexicologisch. gebied, Zooals ik ook in vorige uitgaven reeds deed, heb ik daarom overal, waar de 

 te behandelen woorden er gelegenheid toe gaven, in den tekst verbeteringen op dit woordenboek ingelascht. 



