NIAS EN DESZELFS BEWONERS. 33 



huizen der hoofden. Achter of naast deze steenen staan eenige houten soms steenen palen 

 niet daarin uitgesneden aangezigten; dit zijn de beschermgoden van het huis. 



In de zuid 



is de grootste afmeting van de huizen in de diepte van 60 tot 80 bij eene breedte van 20, 

 30 tot 40 voeten. Het hooge dak bestaat uit twee vlakken, een voor, een achter, op de 'wijze 

 van die der Chinezen, zoodat de wand van het huis tot aan de nok doorloopt; ook zelfs 

 bij de voornaamsten en rijksten is die wand van atappen van rhombia of klapperbladen , 

 namelijk boven de 8 a 10 voeten hooge paneelen van de lambrisering. Zoowel het geheele 

 huis als de betimmering van binnen is, bij de slechts eenigzins gegoeden, geheel van hout. 

 Palen van 12 tot 14 voeten hoog en een tot anderhalf voet dik middellijns , rond besneden, 

 vier of vijf voeten uit elkander geplaatst , maken het onderwerk uit (*) ; schoren loopen van 

 links naar regts tusschen iedere palenrij van de randen van den vloer diagonaal , en steunen op 

 den grond midden onder het huis tegen elkander ; boven die schoren loopt een gang van 

 planken twee voet boven den grond, tot op de helft van het huis, waar eene ladder, soms 

 een vrij goede trap naar boven leidt; hierdoor komt men in de algemeene zaal, door een 

 beschot gevormd dat het geheele huis in twee gelijke helften, een voor en een achter, 

 deelt; dit laatste bevat de onderscheidene vertrekken van de leden van het gezin. In de 

 voorzijde van het beschot in het midden is de haard; daarnevens, doch behoorlijk afgesloten , en 

 van deuren voorzien, zijn de plaatsen die hier met meer regt clan in de noord den naam van 

 geheim dragen, en daar naast deuren waarvan de eene het voor- van het achtergedeelte afsluit 

 en de andere op den trap uitkomt. Langs het geheele front van de algemeene zaal loopt 

 eene estrade van een voet hoog boven den vloer, van kostbare planken ; aan het regter ge- 

 deelte hiervan is eene tweede verhevenheid , weder een voet boven die estrade uitstekende 

 en van nog fijner hout , gewoonlijk uit één stuk , zes voeten lang en vier a vijf voeten breed , tot 

 zetel en ligplaats voor den huisheer. De gevel steekt met drie verdiepingen , ieder van twee 

 voeten hoog en breed naar buiten uit; de twee onderste zijn aan de buitenzijde digt en 

 van planken, de bovenste van dwarslatten voorzien. Zij dienen tot lig- en zitplaatsen. 

 Bij enkele rijken bestaan die latten uit zeer dik band- of liever breed staafijzer. Plet zijn 

 ongetwijfeld deze latten die aanleiding hebben gegeven tot het sprookje, tot nog onlangs 

 te Goenoeng Sitoli en in de noord gangbaar, van ijzeren huizen in de zuid. 



Aan den eersten dwarsbalk binnen het huis, voor de verhevene zitplaats aan het front, 

 hangt eene groote menigte aarden- en glaswerk. Wij telden in een huis ver over de drie 

 honderd groote grove chinesche schotels, in rotan gevlochten op hun kant hangende , be- 

 halve de menigte karaffen, fleschjes van olie- en azijnzetten , wijn- en bierflesschen en krui- 



(*) Al deze palen ziju gelijk; de hoekpijlcrs hebben hier niets bijzonders zoo als bij de Balakkers. 



