NIAS EN DESZELFS BEWONERS. 35 



het dorp. Aan het einde van het dorp , soms daar buiten , is de smidse ; ieder dorp over 

 geheel Nias is van zoodanige werkplaats voorzien. Aan den hoofdingang er van staat de 

 beschermgod van de plaats met zijne vrouw, uit een paar acht voeten hooge palen gesneden. 



De gemeenschap tusschen de dorpen en met de bouwvelden heeft plaats langs paden, al- 

 leen door den voet gevormd. Dikwijls worden deze paden om eenen vijand , van wien men 

 een overval ducht, van het spoor te brengen, verlegd of nieuwe gemaakt en de oude 

 verwaarloosd, hetgeen een doolhof vormt waarin men telkens het kluwen kwijt raakt, 

 waardoor iemand van het naast achter gelegen dorp naar het naastvolgende dikwijls den 

 weg niet weet, en het nemen van een gids van plaats tot plaats noodzakelijk is. Bij de 

 minste regens worden deze paden modderstroomen , of de taaije klei, waaruit de meeste bergen 

 en heuvels bestaan, maakt het opklimmen en afdalen van deze uiterst moeijelijk; langs 

 deze paden is men natuurlijk steeds in aanraking met de struiken , ilalang of glaga , en van 

 den dauw binnen weinige minuten door en door nat; later op den dag heerscht op de paden 

 die door de glaga loopen eene ondragelijke en verstikkende hitte. 



Over de rivieren of spruiten dienen eenige takken of een boomstam tot brug. Grootere 

 rivieren moeten worden doorgewaad of bij hoog water overgezwommen; het is trouwens 

 voorzigtiger dit ook de kleine wateren te doen, want bij alle gebrek aan bestuur zijn die 

 quasi-bruggen zelden te vertrouwen. 



In de zuid. 



Ofschoon in de zuidelijke distrikten sommige dorpen op steile heuvels zijn gebouwd en 

 zoowel door steenen wallen en borstweringen , als grachten , buitenwerken en rigting der 

 wegen , wezenlijke sterkten zijn , vindt men echter over het algemeen de dorpen hier meer 

 in de vlakten en zeer digt bij eene rivier; soms zelfs wordt een tak of spruit daarvan 

 er in opgenomen. Zij zijn zeer veel grooter dan in de noord en men vindt er meerderen 

 van 200, 400 ja 500 huizen , die meest allen van hout en vlak naast elkander in twee rijen 

 geplaatst zijn , met het front naar elkander gekeerd. In groote dorpen zoo als Fadoro , Botohosi , 

 Orahili, zijn bovendien nog meerdere dwars- eu achterstraten , en die plaatsen zouden met den 

 naam van stad kunnen worden bestempeld. In het midden wonen de aanzienlijken en staat 

 ook soms het huis van het hoofd; gemeenlijk echter bevindt zich dit aan het einde, en 

 wel dwars , zoodat het 't geheele dorp overziet. In de nabijheid hiervan dient een afzon- 

 derlijk open gebouw tot de algemeene vergaderingen. Gewoonlijk is dit zuiver vierkant en slechts 

 op drie voet hooge palen; hierin hangen de koppen gedurende den tegenwoordigen oorlog 

 gesneld of afgehouwen; na het sluiten van den vrede worden die begraven. In vele dorpen is 

 het geheele terrein met platte steenen belegd ; in anderen is altans een steenen pleintje voor 

 ieder huis en een gang naar den steenweg die het dorp en zijne geheele lengte doorloopt. 

 Buiten het dorp, doch zoo digt bij mogelijk, zijn van losse steenen badplaatsen opgezet, 

 afzonderlijk voor de beide seksen, niet zelden door steenen goten gevoed, nooit echter 



