10 VERSLAG OMTRENT HET EILAND 



De banken of nederzettingen van zand, klei of modder, welke alle rivieren aan hare 

 monding vormen , zijn hier dikwijls , vooral bij de kleine , in de verlenging van het 

 strand gelegen , zoodat die mondingen bij het rondgaan daarvan weinig beletsel geven , aan- 

 gezien zij, bij eenigen tijd aangehouden hebbende droogte of bij slechts geringe regens, droog 

 liggen of bij ebbe slechts met een paar voeten water zijn bezet, waardoor tevens, aano - e- 

 zien bij de meeste vlakke kusten de grond achter het strand lager is dan het gewone wa- 

 tervlak der zee , vele moerassen van verschillende uitgestrektheid worden gevormd , zooals 

 vooral met de rivier van Maros het geval is. 



Daar het van de meeste rivieren onmogelijk geweest is den loop geheel of voor 

 een genoegzaam gedeelte nategaan , en dus de hoedanigheid en hoegrootheid van haar 

 stroomgebied te bepalen , zal het 't geschiktste zijn bij hare opsomming de ligging van hare 

 mondingen te volgen, Behalve eene menigte spruitjes die, als overal waar het strand digt bij 

 het gebergte is gelegen , zich onmiddelijk in zee uitstorten, vinden wij, de kaart volgende : 



Aan de oostkust: 



De Soboe, eene van de grootste rivieren van het eiland , die nabij de Hili Bowolosso ont- 

 springt en van daar noord op loopt tot aan Siaréoe , waar zij eene oostelijke rigting aan- 

 neemt , en , niettegenstaande vele kronkelingen , vooral in de vlakte , tot aan hare monding 

 behoudt. Zij neemt in zich op (allen aan haren linkeroever) de Simogi, de Maah en de Isiwa. 

 Bij het dorp Belidano bereikt zij de vlakte, welke zij voor een gedeelte onder water zet en in 

 een moeras herschept; hare bedding bestaat hier uit modder. Hare monding, op de banken en 

 reeven waarvoor eene hevige branding staan kan, en die slechts eene kleine opening heeft, 

 is moeijelijk in te komen ; verder is zij twaalf uren stroom op met sloepen en kano's be- 

 vaarbaar; in de nabijheid van Belidano wordt het varen echter moeijelijk door stroom vallen; 

 ook heeft zij over haren geheelen loopeenen vrij sterken stroom. Bij Siaréoe zal zij twintig, 

 bij de kampong Soboe zestig, en aan hare monding iionderd ellen breed zijn. Hare diepte is 

 over het algemeen , tot aan de gemelde stroomvallen , één vadem. 



DeKopia, de Bausso, de Glora en de Moho zijn te onbeduidend om beschreven te worden. 

 Ook de rivier van Goenoeng Sitoli zou dit zijn, ware het niet dat hare monding zonder veel 

 moeite toegankelijk is voor de gewone inlandsche handelsvaartuigen , die daar binnen eene 

 geheel veilige lig- en losplaats vinden. Zij is nog een half uur landwaarts in met sam- 

 pans te bevaren. 



De Idano Mégo loopt van noordwest naar zuidoost, en is een half uur opwaarts bevaarbaar. 

 • De volgende op de kaart aangeteekende riviertjes kunnen om hunne onbeduidendheid hier 

 worden overgeslagen. De Gido Gedang, met eene monding van veertig ellen breed en lage 

 moerassige oevers, is mede van weinig beteekenis. Hare monding wordt aanzienlijk , doordien 

 kort daar achter de Danowa zich in haar uitstort. 



