58 VEESLAG OMTRENT HET EILAND 



De vrouw is wel is waar het eigendom van den man , maar de duurte van den bruids- 

 prijs maakt dat polygamie slechts bij hoofden en rijken plaats vindt. Diezelfde duurte maakt 

 ook dat de vrouw hare waarde weet op prijs te schatten , want het is haar bewust dat haar 

 echtgenoot niet vermag eene tweede vrouw naast haar te nemen , en dat de strenge wetten 

 op ontucht en overspel hem terughouden van schending van de huwelijkstrouw. Ofschoon 

 zwaar werk haar deel is verrigt zij dat met lust, want zij wordt niet als slavin behandeld 

 maar als huisvrouw zoo niet geëerbiedigd dan toch erkend; en wat dit betreft is haar 

 lot niet harder dan dat van de meeste vrouwen van de mindere klassen in Europa. 



De omgang tusschen de jongelieden van de beide seksen is geheel vrij. De huwbare 

 dochters worden hier niet als bij zoo vele andere volken opgesloten en van alle verkeer 

 met het mannelijk geslacht afgezonderd; de ouders vertrouwen op de strenge wetten op 

 de ontucht of wel worden schadeloos gesteld door de boeten op oneerlijke aanraking van 

 vrouwen en meisjes. 



De kinderen worden op den rug gedragen en weten al zeer jong zich om den hals 

 te klemmen van hunne draagsters, wanneer deze hare handen noodig hebben tot den arbeid. 



De sirih en tabak ontbreken op JNias niet; in de noord evenwel is het betelkaauwen en 

 tabakpruimen , in de zuid het tabakrooken meer gemeen. Het was echter in de noord 

 dat wij op drie plaatsen personen zagen rooken uit koperen pijpjes waarvan de steel , mede 

 van dit metaal, een voet lang was, en de kop van het gewone chinesche fatsoen, vermoe- 

 delijk dus van kooplieden van deze natie bekomen ; het waren allen erfstukken. Ofschoon 

 zij zelven dit kruid verbouwen geven zij de voorkeur aan den Java- tabak; te Sumbawa, Te- 

 lok Beleika en Eono Hoena is de chinesche 't meest gezocht. Van de gambir wordt niet 

 het uitgekookte en verdikte sap maar de bladeren zelven gebruikt. Mannen , vrouwen en 

 kinderen, en de laatsten zelfs zeer jong, kaauwen sirih en tabak of rooken. 



Beleefdheden of betuigingen en groeten kennen de Niassers niet; alleen wanneer iemand 

 wil vertrekken geeft hij dit den huisheer te kennen , die daarop antwoordt : laau (het is goed). 



R. Uitspanningen en vermakelijkheden. 



De meest algemeene verlustiging van de mannen en die alle avonden tegen zonsondergang 

 wordt herhaald, gewis tevens tot oefening in den wapenhandel, is het spiegelgevecht van 

 man tegen man. Twee personen, gewapend met schild, lans en zwaard, stellen zich tegen 

 elkander over en beginnen met drie vervaarlijke luchtsprongen, waarna zij, gedekt door 

 hun schild en met drillenden lans, op elkander aanvallen en verden alle listen en lagen ten 

 toon spreiden, aangemoedigd en ondersteund door de goed- of afkeurende uitroepen van de 

 toeschouwers. 



Eene tweede uitspanning is het springen over een staketsel, dat naar willekeur ver- 

 hoogd of verlaagd kan worden en zoodanig is ingerigt dat bij een missprong geene onge- 



