NIAS EN DESZELFS BEWONERS. 97 



meestal zeer holle wegen die er heen leiden , zijn versperd door middel van op een ned. 

 el van elkander geplaatste boomstammen aan wederzijde van den weg , waar tusschen aan het 

 boveneinde dwarsbalken zijn geklemd die van regts naar links en omgekeerd onder , tus- 

 schen den voet van het tegenover gestelde paar bevestigd, zich overkruisen en een soort 

 van friesche ruiters vormen , alle welke balken bovendien met doorns zijn ingestoken. Ook 

 worden voetangels in menigte geplant. 



De wijze van oorlog voeren is noch het treffen in het open veld , noch het systematisch 

 belegeren van eene kampong, maar het verradelijk langs den weg, bij de waterplaatsen of 

 op verwijderde akkers afmaken van enkele personen , of gevangen nemen van vrouwen en 

 kinderen van de vijandelijke bevolking , of het bij verrassing indringen in het dorp , het 

 rooven van wat medeneembaar is en het in brandsteken van huizen , en daarna overhaast 

 terugtrekken. Zijn er op zulk een oogenblik weerbare mannen genoeg in de kampong 

 aanwezig om zich te kunnen verzetten, en was daarop niet gerekend, dan komt het wel 

 eens tot een gevecht. Bij het achterna zetten van zoodanige roof benden, gebeurt het ook wel 

 dat zij in massa handgemeen geraken in het open veld , waarbij echter geene geregelde slag- 

 orde wordt aangenomen, maar zij als horde op elkander aanvallen onder het uitstooten op 

 de maat van een woest gutteraal geschreeuw. 



Behouden de aanvallers de bovenhand, dan is het gansche dorp aan plundering en brand 

 overgegeven; daar bij zoodanigen aanval de kampong niet wordt omsingeld, hebben de 

 weerlooze inwoners gelegenheid, terwijl de vijand aan de eene zijde indringt, langs eene 

 andere te ontvlugten, waarbij zij hunne meest draagbare bezittingen medenemen, maar 

 ouden en zieken achterlaten, die dan of door den vijand worden afgemaakt, of in den 

 algemeenen brand omkomen ; worden kinderen gevonden , zoo jong dat zij nog verzorging 

 behoeven of geen hoop geven op spoedig dienstbetoon of voordeel , worden die in de vlam- 

 men geworpen; ook wordt het veldgewas vernield, de klapper-, pisangboomen enz. de 

 kruin afgeslagen ; in één woord er gebeuren al de gruwelen , welke een gewapend door 

 vijandschap en haat opgewonden, onbeschaafd, teugelloos gemeen overal pleegt op den 

 overwonnen vijand en wat hem toebehoort. Is de vijand niet bij magte tot eene zoodanige 

 vernieling gewapenderhand, dan zoekt hij niet zelden verstandhouding in de bedreigde 

 kampong, en worden menschen omgekocht hun eigen huis in brand te steken, ten einde 

 het vuur zich verder te doen verbreiden , hetgeen in de zuid , waar de woningen vlak naast 

 elkander gebouwd zijn, onvermijdelijk gebeuren moet en moeijelijk is te stuiten. 



Het lot der krijgsgevangenen verschilt naar de aanleiding of de kansen van den oorlog. 

 Was deze de moord of roof van een lid van de familie van den salawa, dan wordt aan alle 

 gevangen genomen vijanden het hoofd afgeslagen; hetzelfde gebeurt wanneer in den loop 

 van den oorlog zoodanig persoon gedood wordt. Heeft een minder gewigtig feit den krijg 

 uitgelokt dan worden zij meestal tot slaaf verkocht. 



De lijken van den uit eene sterkte of dorp teruggedreven of van het slagveld gevlugten 

 vijand, worden door tusschenkomst van een onzijdig hoofd, die hiervoor eene zekere hoe- 



13 • 



