GEREGTELIJKE GENEESKUNDE. 71 



len van zelf- venvorgen , zelf-verdrinken of zelf- vergiftigen , en kan men hiervan duidelijk 

 berigt geven. 



Als een moord bij avond gepleegd is en er geene ooggetuigen zijn en het lijk verdwenen 

 is, dan moet men wachten en in 't geheim onderzoek doen, men mag niet in gissingen ver- 

 vallen en nu deze, dan geene verdenken en aldus eene aanklagt opmaken (lett. zamen- 

 smeden). 



Bij lijkschouwingen, waar moeijelijkheden en twijfelingen in voorkomen, zoo ook in ge- 

 vallen, waar twee familieën, die beiden eenige invloed bezitten, met elkander eene regtszaak 

 hebben, moet men een goeden en ervaren lijkschouwer kiezen, die ijverig en eerlijk is. 

 Men neme hem met zich mede en late hem niet van zich weg gaan; als hij eet of drinkt 

 late men hem door iemand bewaken, en men wachte slechts een korten tijd op hem (als hij 

 eet of drinkt); blijft hij langAveg, clan is het te vreezen, dat hij in 't geheim eenige list zal 

 beramen om de zaak te verdraaijen en den moord verkeerd voor te stellen; men kan niet 

 te oplettend zijn. 



HOOFDSTUK II. 



Aïgemeene lescltouwingen over de wonden van een lijk. 



Bij het onderzoek van iemand, die aan eene ziekte gestorven is, moet men eerst vragen ,' 

 van waar de persoon komt, wanneer hij is aangekomen, of er personen zijn, die hem ken- 

 nen , aan welke ziekte hij leed , hoe oud hij is en hoe lang hij ziek geweest is toen hij stierf. 

 Is de persoon een slaaf of eene slavin , dan moet men den eigendomsbrief (verkoopbrief ) 

 opeischen, en vragen of de slaaf of slavin verwanten heeft of niet, Avelke geneesheer geroe- 

 pen is en welke geneesmiddelen zijn gebruikt; als dit alles gevraagd is, dan moet men de 

 bevestiging daarvan aan de getuigen afvragen, als er geene andere oorzaak voor den dood 

 is en men slechts in de verklaring heeft opgeteekend , dat het geheele ligchaam is geel van 

 kleur en mager, dan is het bepaald, dat de persoon bij zijn leven aan eenige ziekte leed en 

 daaraan stierf; men moet verder opvragen eene geschrevene verklaring van den geneesheer. 

 Als inderdaad alle getuigen zeggen , dat de persoon aan eene ziekte gestorven is en er geene 

 dood op wederregtelijke wijze is veroorzaakt, dan behoeft het lijk niet ten tweede male on- 

 derzocht te worden. Het lijk van iemand, die aan eene ziekte gestorven is, is mager en 

 geel van kleur, de mond en oogen zijn veelal open, de buik is ingevallen, de oogen zijn 

 geheel geel, beide handen eenigzints digtgeknepen , de haren los, op het ligchaam zijn oude 

 of versche likteekenen van naaldensteken of moxa's, verder geene andere bijzonderheden. 



