14 



ficatie, niet verder uitwijden. Later ter meer geschikte plaatse, meer daarover. Vervolgen 

 wij verder hen te hooren, die ons na Raffles en Crawfurd over Java's Hindoe-monumenten en 

 beelden spreken. 



In zijn v Essay on the mineralogy of Java" gewaagt Horsfield ook met enkele opmerkingen 

 van oudheden op den Diëng (*). 



Domis (t) geeft ons eene vrij uitvoerige beschrijving van de zeven tempelruinen op het 

 Oengaransche gebergte, over wier bestaan Raffles en Mackenzie slechts even spreken. Nog 

 geeft dezelfde onvermoeide schrijver ons zijne aanteekeningen omtrent verscheidene tempelruinen 

 op den Diëng en wel uitvoeriger dan die van Horsfield (§). 



Belangrijker was de ontdekking en beschrijving door de natuuronderzoekers P. van Oort en 

 S. Muller in 1833 van eenige oudheden, drie palen bezuiden Bandong in de Preanger-landen. 

 Daardoor toch werd het eerst algemeen bekend, dat de oude Hindoe-eeredienst ook in het wes- 

 ten van Java aanbidders en aangebeden voorwerpen heeft gehad (**). l 



De proeve eener beschrijving en verklaring der oudheden en opschriften op Soekoe en Tjetto, 

 door C. J. van der Vlis, Doctor in de godgeleerdheid (tt), reeds genoemd, al mogen de verkla- 

 ringen der inscriptien ook te betwijfelen vallen, is daarom toch niet minder het meest uitvoerige 

 en grondigst bewerkte stuk, dat wij over eenige oudheid op Java bezitten. "Wat menigte van 

 lithographien ! Gansch Soekoe en Tjetto zijn daarin gegeven! Wij hadden ons de moeite kun- 

 nen besparen om naar haar op te klimmen. De beoefening der archaeologie van Java is daar- 

 mee eene aanmerkelijke schrede vooruitgegaan. De beschrijving der monumenten wordt gevolgd 

 door hunne verklaring, en het verkregen resultaat dat aldaar Siva onder de gedaante van een 

 Lingam werd vereerd, verder besloten met eenige gissingen omtrent den stichter en den tijd 

 hunner stichting. 



Wij zijn het geheel eens met de heeren van Hoeveil en Friederich , wanneer zij van deze ver- 

 handeling en hare vele platen getuigen: //groot zijn de zorgen, die de verdienstelijke, te vroeg 

 aan de wetenschappen ontrukte schrijver aan het opnemen en naauwkeurig voorstellen der 

 monumenten heeft besteed, en wij, die ze in originali gezien hebben, kunnen de verklaring 

 vrijmoedig afleggen dat hij daarin zeer gelukkig geslaagd is." 



De verdiensten van de heeren van Hoevell en Friederich zijn ongetwijfeld hoog nevens die 

 van van der Vlis te roemen. Hebben toch beiden, en met hen ook de heer Buddingh, reeds 

 daardoor hunne bijzondere verdiensten, dat zij de belangstelling in de oudheidkunde levend ge- 

 houden, haar kennis uitgebreid en bevorderd hebben door hunne berigten, beschrijvingen en op- 

 merkingen omtrent archaelogische voorwerpen , bij het genootschap ingekomen en in de verslagen 

 vóór de laatste deelen, door het genootschap uitgegeven, geplaatst; vooral hebben de eersten 

 hooge verdiensten, en zijn wij hun grooten dank verschuldigd voor de //beredeneerde beschrij- 



(*) Verh. Bat. geu. deel, VII pag. 206, v. v. 

 (f) Ibidem. deel, X pag\ 124—128. 



(§) Ibidem. deel, XII pag. 372—374. 



(**) Ibidem. deel, XVI pag. 127—131. 

 (ff) Ibidem. deel, XIX pag. 5—128. 



