24< 



Zoo ik niet alle bronnen en schrijvers over Java's oudheden heb vermeld, 't moet waarlijk 

 niet aan de onbeleefdheid van opzettelijken voorbijgang, maar aan mijne onbekendheid met 

 hunne geschriften worden geweten, wel in mij te verschoonen, die geenszins alle de boeken 

 ter mijner beschikking heb, noch kan hebben, welke voor dit schrijven noodig zijn. Ook 

 Duitschland, Frankrijk en België hebben hunne verdiensten omtrent Java's ruinen. Heeren 

 maakte het eerst zijn vaderland de ontdekkingen van Raffles bekend, maar met den niet 

 zeer voor ons vereerenden aanhef hierboven wedergegeven. August Wilhelm von Schlegel gaf 

 in zijn. ,/ Indische Bibliotheek" (*) onder het opschrift //Java und Bali" een kort kritisch 

 overzigt van het door Raffles en Crawfurd over de geschiedenis en oudheden van Java ge- 

 leverde. Hij doet zich daarin al aanstonds kennen als den grooten Indischen geleerde, die met 

 zoo juisten als zekeren blik het geheel overziet, vaste gronslagen legt, daarop wetenschappe- 

 lijk voortbouwt en dadelijk toont in verscheiden opzigten den ouden tijd van Java beter te be- 

 grijpen, dan zij, die hem de bouwstoffen daartoe gaven. Na hem zette zich Wilhelm von Hum - 

 boldt aan het werk en leverde aan de geleerde wereld zijne drie lijvige quarto's //Ueber die 

 Kawi-sprache auf der Insel Java" (t). Java beslaat daarin de eerste en verreweg de aanzien- 

 lijkste plaats. Na eene inleiding tot de hoogere taalstudiën, wijst hij het verband tusschen Java 

 en Hindostan aan, tevens den grooten invloed van dit laatste land op de wetenschappelijke en 

 godsdienstige ontwikkeling van het eerste. Zoo wordt hij van zelf bij de tempelruinen gebragt. 

 Met kritische hand bouwt hij die van Boro-Boedoer en Sewoe uit de werken van Raffles en 

 Crawfurd weder voor ons op. Hij leest verder alle beschreven steenen, die aan zijn weg staan, 

 de fragmenten der mythologische geschriften van Java, welke men hem aanbiedt, komt ein- 

 delijk tot het resultaat, geheel met dat van Crawfurd in strijd, die toch meent, dat Siwa, Batho- 

 ro Goeroe, de hoog en algemeen vereerde op Java is geweest, //dass Batara Guru doch kein 

 anderer als das gottliche Wesen desjenigen Systemes, in welcher der Begriff der Gottheit mit 

 de m des priesterlichen Lehramtes zusamnienfallt, mithin Bucldha selbst ist" (§). Elders zegt hij: 

 z/Batara Guru, den man wohl eine Zwittergestalt ZAvischen Buddha und Siwa zu nennen 

 berechtigt ist, erscheint schon in den altesten Javanischen Sagen" (**). Verder vraagt hij: //Ob 

 aber Batara Guru nicht eine viel frühere Gestalt im Indischen Archipel ist, bleibt eine an- 

 dere Frage, die ich sogleich weiter unten wieder berühren werde" (tt). Op eene andere plaats 

 vervolgt hij: //Es bleibt uns endlich noch Batara Guru zu betrachten übrig. Er hangt zwar 

 nur mit der ganzen verworrenen und unzuverlassigen Javanischen Chronologie zusammen *und 

 es lasst sich nicht einmal, wie bei den Tempeln und Inschriften, ein angebliches Datum für 

 ihm auffmden. Allein die beiden Umstande, dass er schon in die uranfangliche Geschichte der 

 Sagen verwebt ist, und dass er auch auf andern Insein des Archipels angetroffen wird, be- 



(*) Eerste deel, pag. 399, v. v. 



(f) Eerste deel, Eerliu 1836. 



(§) Ibidem pag. 297. 

 (**) Ibidem « 287- 

 (ff) Ibidem ■> 289. 



