46 



Aanstonds en zeker zouden wij die vraag voor ieder beeld kunnen beantwoorden, indien de 

 beitelaars slechts zoo goed hadden willen zijn, om, gelijk ze dat op het Trinawindoe-beekl de- 

 den, ook op de anderen hunne namen te beitelen. Nu ze dat echter niet hebben gedaan en hunne 

 vereerders reeds zoo vele eeuwen geleden voor goed zijn ingesluimerd, moeten wij daarop het 

 zwijgen bewaren. 



Slechts in het algemeen kunnen wij zeggen; ze waren goden of halfgoden, waarschijnlijk 

 van locale vereering; de een hier, de ander daar gehuldigd, uit de verbroedering, misschien 

 ook uit de verwarring der verschillende cultussen geboren; verder gediviniseerde heiligen, die 

 eenmaal op Java leefden, of misschien alleen in de phantaserende verbeelding van hun bei- 

 telaars bestonden. Zoo hebben wij dus, naar het karakter hunner voorstelling, twee soorten 

 van goden-beelden voor Java's hindoe-pantheon leeren kennen : beelden van zuiver indischen 

 oorsprong, behoudens eenige afwijkingen, en beelden van gemengd karakter, op Java geboren , 

 wier indische oorsprong door een en ander nog veel aan te wijzen is, maar waarvoor wij geen 

 plaats in het indische hindoe-pantheon wéten. 



Wij vervolgen met ons overzigt der geschriften, waarin Java's oudheden behandeld worden, 

 en zijn thans gekomen tot het voorloopig verslag van het eiland Bali door R. Friederich, welk 

 eiland met oud- Java in naauwe betrekking staat. 



Dit verslag bevat een schat van kennis over Bali. 



Daardoor eerst is ons de deur geopend tot de kennis van zijne geschiedenis, godsdienst en lit- 

 teratuur. Ik zal daaraan veel te danken hebben voor mijn schrijven over oud- Java. (*) Im- 

 mers van daar kwam dat alles naar Bali; en op Bali leeft oud- Java nog altijd, al is het dan 

 ook kwijnend, voort. 



Nog meer zal ik voor mijn schrijven te danken hebben , aan Friederichs //over inscriptien van 

 Java en Sumatra voor het eerst ontcijferd/' (t) 



Ik bragt den heer Friederich eenige korte inscriptien, gecopieerd van Boeddhabeeldjes van 

 den tempel Toempang of Djago, in Malang. Haar ontcijfering deed hem de verrassende ont- 

 dekking maken, dat ook Dhyani-Boeddha's en hunne Sakti's op Java vereerd zijn geweest, waar- 

 door als een nieuw licht over het vroegere Boeddhisme van Java opgaat. De twee inscriptien 

 uit het rijk van Menangkabau, Sumatra, verder in de verhandelingendoor Friederich ontcijferd, 

 hebben ook haar groote beteekenis voor Java's oude eeredienst. Hij besluit die met //Mededee- 

 lingen uit eenige andere inscriptien van Java." 



Gaf Friederich vroeger, verspreid in het v Tijdschrift voor Indische taal-, land- en volken- 

 kunde" reeds verscheidene jaartallen, in die mededeelingen geeft hij nog meerderen van in- 

 scriptie^ op koperen platen, vergezeld van andere berigten, ontleend aan die inscriptie's, van 

 veel belang voor de kennis van oud-Java, als zoovele lichtende punten in den duisteren nacht. 



Thans zijn wij gekomen tot de vermelding van 't geen het //Tijdschrift voor Indische taal-, 



(*) Verh. v. h. Bat. gen. deel XXII en XXIII. 

 (f) « Ibidem, id. XXVI. 



