Een man, die zich groote verdiensten voor JavaVoudheden verworven heeft, de heer J. C. 

 Wilsen, door zijne teekeningen van Boro-boedoer's basreliefs en tempel, heeft zich ook ver- 

 dienstelijk gemaakt door zijne verschillende bijdragen tot de kennis van Oud-Java's monu- 

 menten. Daaronder behoort zijn //Boro-Boedoer, met twee bijlagen over Tjandie Pamon en 

 Oendagie of Toekang." (*) Spraken ook enkele anderen na Raffles en Crawfurd over Boro- 

 Boedoer, zij bleven beneden 't geen hunne voorgangers gaven; niet alzoo Wilsen. Hij beschrijft 

 en bespreekt Boro-Boedoer zeer omstandig, en moge zijne beschrijving ook niet volledig zijn, 

 wat de aard van zijn schrijven ook niet mêebragt, hij geeft toch veel meer dan Raffles en 

 Crawfurd, en deed voorzeker bij velen de belangstelling in Boro-Boedoer zeer herleven. Met 

 sommigen zijner beschouwingen kan ik mij niet vereenigen. Dat konde de heer Friederich ook 

 niet, blijkens zijn schrijven: //Eenige aanteekeriingen op het stuk over Boro-Boedoer door 

 J. C. Wilsen." (t) 



Later diende de heer Wilsen nog een volledig manuscript over Boro-Boedoer in, waarin alle 

 basreliefs, die wij vooral in onze beschrijving zoo even genoemd missen, voorkomen. 



Het werd evenals het mijne, gelijk wij reeds meldden, bij het ministerie ingediend. 



Den heer J. Hageman Jcz. danken wij de beschrijving van Tjandi Pari, (§) nabij Porrong, 

 Soerabaya, vóór hem nog niet beschreven. Daar stonden vroeger drie Tjandr's van gebakken 

 steen, meldt ons de schrijver, waarvan een' echter reeds geheel in een puinhoop is verkeerd. 

 De beide anderen beschrijft hij met naauwkeurigheid, daarna deelt hij er ons kortelijk zijne be- 

 schouwingen over mede. 



Hoogst belangrijk voorde kennis van den vroegeren, ook nog tegenwoordigen godsdienstigen 

 toestand der bewoners van het Cheribonsche berg- of binnenland, is de bijdrage van Wilsen 

 „Oudheden in Cheiibon." (**) » 



Hij zegt ons daarin, 't geen nog geen ander voor hem deed, dat, evenals in de westelijke 

 Sundalanden, ook daar de vereering van ruw gevormde beelden, zelfs van steenen, was, ja 

 nog heden tehuis is; spreekt ons verder van eenige metalen hindoebeeldjes, nog heden daar hoog 

 vereerd en met zorg bewaard; van steenen lingams, benevens andere beschadigde steenen voor- 

 werpen door hem gevonden. In latere stukken (tt) vervolgt hij die berigten. Omtrent hetzelfde, 

 komen ook berigten in zijn ,/Bijgeloovigheden der Soendanezen." (§§) 



De heer R. T. de Seijff geeft daarna nog, gelijk hij het noemt, „een klein aanvulsel tot 

 Wilsen' s oogst" in zijn „ oudheden in Cheribon" (§§§) met twee platen, zeer te waarderen. 



(*) Ibidem, deel I, pag. 235—304. 



(f) Ibidem, deel IF, pag. 1—10. 



(§) Ibidem, deel II, pag. 391—402. 



(**) Ibidem, deel IV, pag. 146—166. 



(ff) Ibidem, deel IV, pag. 486—491; deel VI, pag. 57—08- 



(§§) Ibidem, deel IV, pag. 465— 4S6, 75—96; deel VII, pag. 45—68. 



(§§§) Ibidem, deel VI, pag. 379—357. Men zie uog deel V, pag. 150, sieraden, en. munten opgedolvcn iu Clieribon, 

 volireus berisrt van Wilsen. 



