57 



Tegenover het beneden-einde van het groot langwerpig vierkant staat een beeld, juister 

 een naar boven toeloopende langwerpige steen, waarop drie aangezigten ruw zijn gebeiteld. 

 Re°"ts van daar iets lager wordt u nog een uitgeholde steen gewezen, door een anderen als dek- 

 sel gesloten, waarin gewoonlijk water is. 



Gaan wij nu aan de linkerzijde van het langwerpig vierkant zien, dan vinden wij daar we- 

 der een groep van ruwe steenen, te midden van welke vijf of zes beeldjes staan, waarvan 

 twee grooter zijn dan de anderen. Nog ziet men daar een bakvormig uitgeholde steen. 



Die steen is het schip, waarmee de nevenstaande beeldjes van den overwal van het land Kling 

 (Kalinga, kust van Koromandel) naar Java kwamen. Het eene der grootere beeldjes was de 

 scheep voerder, het andere een vorst uit Indië, de kleinere zijn zijne vrouwen. Die vorst 

 kwam naar Java om Sili-Wangi te bezoeken, die eene zijner dochters tot vrouw had. 



Achter deze groep nabij de stronken der twee gevelde boomen staan nog twee beeldjes, welke 

 de wachters van Artja-domas worden genoemd, die, zei men bij mijn eerste bezoek, niet 

 toelaten, dat de door den ouderdom of de wind afvallende takken binnen den omtrek der hei- 

 lige plaats vallen, maar zorgen dat ze steeds daar buiten neer komen. Wij moesten ons ech- 

 ter overtuigen, dat zij daartoe evenzeer onmagtig waren, als vroeger om den bliksem te be- 

 zweren dat hij beide eerwaardige kruinen niet zou treffen. 



Daar echter zien wij nog hoopen ruwe steenen , te midden van welke insgelijks enkele beeld- 

 jes liggen of staan. Daarbij ligt ook een bijna vierkant steenblok van vijftig of zestig pond 

 zwaarte; en op de tweede hoop een kogelvormige steen, welke vijf en twintig of dertig pond 

 zal wegen. Beiden zijn van groote beteekenis. De offeraar kan op bijzonderen zegen en zekere 

 verhooring zijner wenschen rekenen, indien hij den vierkanten steen, hem met beide handen 

 achter zich houdende, zeven maal om den steenhoop draagt en met den ronden steen, in een 

 greep opgevat, op de toppen zijner vingers gedragen, driemaal om den anderen loopt. Tot het 

 verkrijgen van dien zegen is nog noodig, dat de offeraar zijn voorhoofd, slapen, oogen en wan- 

 gen met het water uit den uitgeholden steen met deksel bevochtigt. 



Van beide steenhoopen komt men nog bij een derde aan den ingang, waarop ik nog twee dier 

 beeldjes zag. 



Nog hebben wij Artja-domas niet in zijn geheel beschreven. 



Achter en iets hooger dan de vereeniging van de steenhoopen of groepen met daarop geplaatste 

 beeldjes, welke wij deden kennen, liggen nog drie zulke groepen met enkele beeldjes. 



Omtrent vijftig schreden hooger opgeklommen, vindt men nog vijf groepen; weder vijftig- 

 schreden hooger andermaal twee beeldjes met een daarvoor liggenden steen, ruw, in den vorm 

 van een lingam, priaap, gebeiteld, dien men ons ook als zoodanig aanwees. 



Eindelijk komt men, nogmaals vijftig schreden verder, aan den laatsten en hoogst gelegen 

 steenhoop, die tot het heilige Artja-domas behoort. 



Deze laatste groep telt vele opstaande langwerpige ruwe steenen, waarvan de hoogsten ruim 

 drie voet hoog zijn. Daar ziet men ook een langwerpig vierkante steen opstaan , waarvan boven 

 een hoek is weggeslagen, twee voet hoog. Hij is van voren geëffend en heeft het voorkomen 

 van een batoe-toelis , geene letters echter zijn ingegrift, Verscheidene beeldjes worden er ook 



