64 



nog een beschreven steen voorbij, links van den weg op de hoogte gelegen. Hij ligt hellend 

 en is gedeeltelijk onder den grond begraven. Op het hellend geëffend vlak is eene inscriptie 

 van één regel gebeiteld, tusschen twee groote cirkel vlakken, welke den vorm hebben van af- 

 drukken van ontzaggelijk groote olifantspooten. De plaats daar wordt Kebon-koppi genoemd, 

 omdat er vroeger een koffijtuin was. Daar rondgaande, vond ik nog verscheidene voetstukken 

 van pilaren van kalksteen, anderhalve voet in kubiek, of in fragment, of in hun geheel. Vijf- 

 tig of zestig jaren geleden, toen men aanving deze streken te ontginnen, was de gansche omtrek 

 nog met zware en oude bosschen bedekt. 



Op den landtong, tusschen twee rivieren daarvoor zeer goed gelegen, moet in vroegeren tijd 

 eene belangrijke dorpsbevolking hebben zamen gewoond, later verdwenen, verhuisd of verjaagd, 

 toen de omtrek weer woest en verlaten werd, en zich allengkens met een digt bosch overdekte. 

 Op die hoogte, den weg regts verlatende, daalt men naar de rivier Tjaroenten af. Spoedig 

 heeft men zijn hoogen oever bereikt. Van daar in de rivier afgedaald, en die, van steen tot 

 steen springende, tot omtrent drie vierden van hare breedte doorgegaan, kwam ik aan den 

 derden beschreven steen, voorzeker verre weg de belangrijkste van het drietal. Ook die steen 

 behoort, gelijk de beide anderen, tot de meest digte trachietsoort, en is, evenals die te Pasi- 

 ran-moeara, daar door den stroom gebragt, ook nog gelijk de natuur hem gaf. 



Daarin zijn twee nevens elkander geplaatste groote voetindrukken gebeiteld. Zeer duidelijk 

 en dieper dan die van Batoe-toelis te Buitenzorg. Opmerkelijk, voorzeker, dat men voor de 

 indrukken der toonen van iedere voet, die door vijf gaten worden aangeduid, eene spin heeft 

 gebeiteld, die wordt voorgesteld aan eene draad te hangen. Ter zijde van beide voetindruk- 

 ken is in zeer duidelijk en ook tamelijk diep schrift eene inscriptie gebeiteld van vier regels 

 onder elkander, ieder acht letters tellende. Die letters lrwamen mij voor die der eenregelige 

 inscriptie van den steen op de hoogte nabij te komen en zijn geheel verschillend van die op' 

 den steen van Pasiran-moeara. Zij zijn meer kwadraat, dan cursief-letters. Voor de toonen 

 is nog een regel van zeer krulvormige karakters. Zeer mogelijk, dat ze slechts kabalistische 

 teekenen en geen letters zijn. Ook deze steen wordt jaarlijks, gelijk die van Pasiran-moeara, 

 gedurig overstroomd en heeft dus voortdurend even zeer te lijden van den sterken aandrang 

 en de schuring des waters, dat dan met het geweld en de kracht van een bergstroom komt 

 aanstorten. Zeer opmerkelijk daarom is het, dat de letters en voetindrukken nog zoo diep en 

 duidelijk zijn, als hadden ze nog niets geleden, terwijl de karakters van den anderen steen 

 zich zoo flaauw en als uitgesleten voordoen. 



Op al mijne vragen ontving ik geen ander antwoord dan dat beide steenen, volgens de ge- 

 tuigenis van oude lieden, reeds lang gestorven, daar altijd hadden gelegen, en met hunne in- 

 scriptien en voetindrukken, waarvan ze niets begrepen of konden zeggen, aan den ouden Boed- 

 dhatijd behoorden. Indien dat zoo is, dan moeten we wel gelooven, dat de rivierstroom gedu- 

 rende een zoo onheugelijken tijd, jaarlijks, bij hoogen waterstand, over de inscriptie van Tja- 

 roenten stortend, schurend, onvermogend was, voorzeker wegens de bijzondere hardheid van 

 den steen, om de letters iets van hunne oorspronkelijke diepte en vorm te doen verliezen en 

 'dat die der inscriptie van Pasiran Moeara, daar de steen mij voorkomt van dezelfde digtheid 



