65 



te zijn als die van Tjaroenten, oorspronkelijk niet zoo diep, slechts even in het vlak was gebei- 

 teld. Zij zouden dus in zekeren zin eene wederlegging zijn van het altoos door mij als een axi- 

 oma aangenomen oude en alom bekende, gutta cavat lapidem. Vreemd te meer daar beide 

 steenen overigens op hunne kanten de duidelijkste teekenen vertoonen van afronding door den 

 stroom. 



Omtrent een vijftigtal inlanders waren met mij naar de rivier afgedaald. Zij zaten over 

 de gansche breedte van den stroom op verspreide hoogere steenen. Zij lachten, praatten, zwe- 

 gen of zagen niet zonder belangstelling naar den toean commissie, zoo ernstig verdiept in de 

 aanschouwing van den steen, met potlood en zakboekje in de hand. Maar toen hij uit de diepte 

 zijner overpeinzing, die hem echter volstrekt geen diepte gaf omtrent den steen, opzag naai- 

 de schilderachtige groepen, die hem omringden, naar de hooge en steile oevers zoo schoon en 

 rijk gedrapeerd, zijn oog den breeden omliepen stroom volgde, die schuimend, bruischend, kla- 

 terend over zijne steenachtige bedding verder stortte, tot waar hij in een bogt verdween, — o, 

 ik verzeker u, aanstonds was hij geheel den steen, nog even voorwerp van al zijne aandacht, 

 dien stommen steen, vergeten om alleen oog en hart te zijn voor de aanschouwing van eene 

 natuur, van tooneelen zoo vol sprake. Zeer te betreuren dat de heer Friederich, die den batoe- 

 toelis, over welken wij thans gaan spreken, beschreven heeft, toen niets geweten heeft van 

 het aanwezen der drie steenen, welke wij deden kennen. Dan toch zouden wij voorzeker be- 

 langrijke berigten van zijne hand omtrent hen bezitten. 



De steen van Djamboe, ligt nabij de post Penjamboengan, een en twintig paal westelijk van 

 Buitenzorg, en links van den binnenweg, die van daar over Tjampea en verder over Djasinga 

 naar de westelijke gedeelten van Bantam voert. De heuvel, waarop hij ligt en van 'waar men 

 een schoone blik over den omtrek heeft, heet Pasir kolè-angkak. Hij werd, reeds verscheidene 

 jaren geleden, het eerst bezocht door den heer Rigg van Djasinga. Even als die van Kebon-koppi 

 ligt hij hellend, voor een gedeelte in de aarde begraven, en behoort als haar uitstekende punt 

 tot de levende rots, trachietsteen, die algemeen daar gevonden wordt. Hij vormt een gelijk- 

 beenige driehoek, ieder been omtrent acht voet lang; de punt is afgebroken. Op de meeste 

 breedte van het hellende geëffende vlak zijn twee regels van gelijke lengte gebeiteld. 



De heer Friederich vond daarin //eene der fraaiste en zeker ook der oudste inscriptiën, die tot 

 nog toe op Java ontdekt zijn." 



Aldus vervolgt hij: //Mijne voorloopige gissing dat ik oude Sanscrit-karakters zoude vinden, 

 werd al dadelijk bevestigd, en ik was na een paar uren in staat om het eerste gedeelde der in- 

 scriptie van den steen af tè lezen. Dit vertoonde dan niets dan Sanscrit-ivoorden , en ik vond 

 eenige inflexiën volgens de Sanscrilische spraakkunst , die vooral mij de overtuiging gaven dat dit 

 geene Kawi maar eene zuivere Sanscritsche inscriptie moest zijn." 



Tot nog toe is geen vertaling gevolgd, omdat de heer Friederich daartoe eene copij der inscrip- 

 tie behoeft, die hem tot heden niet gewerd (*). 



De inlanders wisten mij niets te zeggen van den steen, dan alleen dat daar een man ge- 



(*) Tijds. voor Iud. taal- land en volkenkunde, Deel III pag. 183 seqq. 



