69 



Zij moeten de vlugtelingen hebben zien voorbijgaan, maar zeggen niets gezien te hebben. Daar- 

 over woedend slaat hij hun allen het hoofd af, verminkt deerlijk hunne lijken, doet die door zijn 

 vloek versteenen. Verder snelt hij. Misschien wel langs denzelfden weg, dien wij zoo even 

 afkwamen. Hij bereikt de plaats, waar wij zijn beeld vonden, achterhaalt daar eindelijk bei- 

 den, zoo hoog schuldig. Ook zij moeten het met hunne hoofden boeten, die hij voer zich plaatst 

 en tot voldoening zijner wraak blijft aanschouwen, maar om ook met beiden te versteenen, 

 gelijk ieder bezoeker dat nog heden zien kan. 



Voorwaar eene huiverige geschiedenis, wel waardig om door een onzer dichters vrolijk be- 

 zongen te worden. Vroeger lag beneden het plateau nog een zeer verminkt beeld, thans niet 

 meer te vinden. Dat was het versteende mishandelde lijk van den zoo boozen schaker (*). 



Ons beeld, dat op zijn rug ligt, was vroeger ongeschonden. Een inlander sloeg het den 

 neus af. Hij werd krankzinnig en hing zich met eigen hand in zijne woning op. Later sloeg 

 een Europeaan het een arm af. Ook hij moest zijne wandaad met een spoedigen dood boeten. 



Aan het beeld wordt nog geofferd. Er achter ligt een platte steen, in de aarde, men plaatst 

 er de offeranden op. 



Een andere steen werd mij gewezen, waarop ze de geiten en andere offerdieren slagten. De 

 vorige huurder van 'Tjampea, een Chinees, maakte veel werk van dat offeren, op zekere tij- 

 den, als het volk de nestjes ging verzamelen. Dan zat men er zamen aan offermaaltijden, 

 de gamelang weerklonk en rongings dansten en zongen. 



Van Tjampea-west naar de volgende post Leuwilian rijdende, heeft men regts van den 

 weg, omtrent drie paal van Tjampea, den berg Galoega, waarop een koepel staat, van verre 

 zigtbaar. Daarheen klommen wij op, om eene ons opgegeven oudheid, batoe-toempang ge- 

 noemd, te gaan zien. Den top overgeklommen en aan de andere zijde weder gedaald, wees 

 men ons daar in een boschje twee ruwe steenen, op elkander geplaatst, zamen van acht tot 

 negen voet hoog, van zes tot zeven breed, 't Kwam mij voor dat beide steenen waren afge- 

 kapt, om op elkander geplaatst te kunnen worden. Daarachter lagen nog eenige ruwe steenen. 

 Men zei ons dat vroeger bovenop een klein beeldje had gestaan, reeds sedert verscheidene ja- 

 ren door een kampongsman, bapa Saidin, die krankzinnig was, er afgenomen en verloren ge- 

 raakt. Een oud man zei mij, het nog op zijne plaats gezien te hebben. Men zei mij nog dat 

 beide steenen door een zekeren Ranga-Gading op elkander waren geplaatst. Deze naam leeft 

 daar en in verren omtrek nog altijd voort in de volksoverlevering. Hij was een magtig, ook 

 boos mensch. Sommigen zeggen, dat hij een zoon was van Sili-Wangi, Padj adj aran's laatsten 

 vorst. Volgens anderen moet hij een gevreesd roover zijn geweest. De mannen, die hij gevangen 



(*) Dit beeld is sedert teruggevonden. Het stelt een man voor, zittende op het fragment van een zetel. Van de 

 armen is niets bewaard gebleven dan de linkerhand, welke tegen de borst is gedrukt. De beenen zijn even onder de 

 knie, tot waar een naauw sluitend kleed reikt, afgebroken. Een keten van doodshoofden, tot aan de dijen reikende, hangt 

 bij wijze van bandelier kruisselings over borst en rug. Aan ieder oor hangt mede een doodshoofd. (Nog is een doods- 

 hoofd, in eene versiering gevat, op den buik zigtbaar). Een gordel omgeeft het midden-lijf. Groote tanden ko- 

 men uit den mond te -voorschijn. Een knevel versiert den boven-lip. De oogen zijn neefgeslagen. Breede neus, groote 

 jukbeenderen; Soendasche of Maleische lijpe. 



