73 



ge plaats opklimt, ligt zestig of zeventig voet daar beneden, regts van het pad een weinig op- 

 geklommen, een ontzaggelijk rotsgevaarte, door de almagtige hand der natuur van boven tot 

 beneden, tweemaal in zijne lengte, ook in zijne breedte tot beneden toe gespleten, de batoe- 

 bèla, ook heilig. Boomen groeijen in de naauwe spleten. Men daalt er in af. Een vervaar- 

 lijke blik naar omhoog uit de enge diepte. 



Wederom omtrent zooveel lager gingen we andermaal ter zijde af en kwamen in de Gedogan, 

 stal van den Koeda-Sembrani. Even als van Rangga-Gading fabelen de inlanders van Ban- 

 tam en Buitenzorg ook veel van de koeda's sembrani. Deze zijn paarden uit den tijd van Pa- 

 djadjaran, bovennatuurlijke paarden, wier hoefslag en hinniken men vaak kan hooren, maar 

 onzigtbaar. De geesten der voorvaderen rijden daarop snel als de wind, door digte bosschen, 

 diepe ravijnen, over de hoogste bergtoppen. Soms wordt de ruiterstoet voor een oogenblik, op 

 de steilste hellingen buiten het bosch gezien, maar om in hetzelfde oogenblik weder, met de 

 snelheid des bliksems, achter het geboomte te verdwijnen. De wilde jagers! Zij, die niet onbe- 

 kend zijn met de legenden en het bijgeloof van 't oude Europa zullen in die der Soendanezen 

 reeds veel daarvan teruggevonden hebben. De menschen van de meest verschillende landen en 

 zeden gelijken elkander vaak meer, dan men oppervlakkig zou meenen, vooral op het punt van 

 bijgeloof en volksverhalen. Vele spleten of grotten in de rotsen, waarin een of meer paarden 

 zouden kunnen plaats vinden, worden door de inlanders als de stallen dier koeda's sembrani 

 aangewezen. Zoo ook die, welke wij thans binnentreden. Ze wordt gevormd door een over- 

 hangend rotsgewelf, dat door verscheidene rotsblokken wordt opgehouden en in twee ruimten 

 is verdeeld. Het grootste en achterste is van zeven tot tien voet hoog en ruim twintig schre- 

 den in omtrek. Van voren geheel open heeft men uit beide grotten, die door een soort van 

 gang verbonden zijn, een overschoonen blik over den wijden omtrek van het lagere land. Ook 

 daarin woonden vroeger kluizenaars. Die kluizenaars behoorden echter niet alleen aan het vroe- 

 gere heidendom, ook aan het latere mohamedanisme. Nog zoo lang niet geleden waren zulke 

 kluizenaars op Java. Bij de steeds voortgaande ontginning des eilands werden ze minder. Ook 

 is de regering geenzins op hunne heiligheid gesteld. In die menschen leefde het heiligdom van 

 vroeger, met een vernis van mohamedanisme overtrokken, steeds voort; gelijk ook nog heden, 

 zoo als we reeds zeiden, in die bidplaatsen en de offeranden daar. 



Ik breek voor een oogenblik af om den lezer het berigt uit een brief mede te deelen, welke ik 

 den dag na mijne terugkomst van den berg Moenara te Buitenzorg van den heer Dennison ontving. 

 De lezer zal daaruit vernemen, 't geen hij voorzeker niet verwacht. Zal 't hem een bijdrage zijn 

 tot de kennis van het volk, niet minder zal hij er zich door gedrongen voelen, om den schrijver 

 die bovennatuurlijke vermogens en dat grootsche doel van zending toe te kennen, waarop hij naar 

 het juiste en onbevangen oordeel van den Soendanees zoo regtmatigen aanspraak mag maken. 



,/Ge zult wel glimlagchen- zoo schreef de heer Dennison- wanneer ik u mededeel, dat het 

 praatje over het gansche land (Koeripan) rondgaat, dat ge een Santri uit Holland zijt, die een 

 groote semprong, verrekijker, heeft medegebragt, waarmee ge in de aarde kunt zien, en dat 

 ge gekomen zijt om het gouvernement aanwijzing te doen, waar goud en edele steenen te vin- 

 den zijn; boven op den berg (Moenara) hebt ge de eerste aanwijzing gedaan." 



10 



