74 



Nu is de toekomst van mijn naam op Java verzekerd. Mag ik bet ook weldra voor goed ver- 

 laten, die naam zal daar onsterfelijk zijn. In steeds wijder omtrek, en met steeds rijker ver- 

 dichting zullen de ouders van mij aan hunne kinderen blijven verhalen. En als later, mijne kin- 

 deren en kinds-kinderen naar Java komen, dan zal 't gebeuren, dat men hun in menige berghut 

 verbaalt van een heilige, reeds lang geleden uit Holland gekomen; een man van bovennatuurlijke 

 vermogens, die even goed als hunne koeda's sembrani door de lucht kon vliegen, en later ook 

 even als bun Sili-Wangi versteend is in dit of dat beeld, 't geen ze aan hen dan zullen wijzen 

 om daar eensklaps tegen over hunnen vader of grootvader te staan. 



Op het land Bolang- ilir, een half mir van de suikerfabriek Kompah is tegen den Salak, nog 

 een heilige grot. Ik heb ze niet bezocht. Men zegt mij, dat ze dertig voet omvang heeft, van 

 zeven tot acht voet hoog is. Door de natuur zijn daarin een soort van banken en nisjes in den 

 wand gewrocht. Op de banken leggen de inlanders zich te slapen om in hunnen droom eene ge- 

 wenschte ingeving te ontvangen, en in de nisjes leggen ze offeranden van centen, ook van am- 

 fioen neer. In het midden der grot staat een beeldje, als die van Artja-domas, op een voetstuk. 

 Zij ligt een paal regts van den weg van Buitenzorg naar Djasinga, omtrent vijf, zes paal aan 

 deze zijde van de laatste plaats. 



Omtrent een paal van de grot Moenara, in het voorliggend lagere land, kwamen wij, op 

 onzen terugrid, bij een groep beelden. Ze staat vlak bij de dessa Tjandi aan de rivier Tjipi- 

 nang onder een groep lagere boomen, waarboven een pinang uitkomt. 



De beelden zijn zeer gemutileerd en verweerd, naauwelijks meer te herkennen, van broozen 

 steen gebeiteld. 



Twee nog het best te herkennen zitten in Boeddha houding, de beenen voor het ligchaam ge- 

 slagen, knieën en beenén zeer breed uitgebeiteld, zonder proportie tot het Hgchaam. Ze heb- 

 ben hunne hoofden verloren. De fragmenten wijzen uit, dat ieder vier armen, uit den elleboog 

 komeude had, waarvan twee tegen het ruggestuk opgeheven, twee voor het ligcbaam moeten 

 zijn geplaatst geweest. 



Het eene, op een hoogeren zetel zittende, zal nog ruim twee, het andere iets meer dan een voet 

 hoog zijn. Nog zijn er twee fragmenten van groote beelden; het eene omtrent drie, bet andere 

 vier voet hoog, van denzelfden steen, die aanstonds afbrokkelde, toen ik er met een hakmes 

 op sloeg. "Wij wisten niet wat van beiden te maken, zoo verweerd en beschadigd zijn ze. Op 

 het eene was nog den ruwen omtrek van een hoofd, en voor het ligchaam geslagen armen zigt- 

 baar, aan het andere meende ik breede olifantsooren en kop met opgetrokken knieën te zien , 

 doch alles zeer onzeker. 



Nog ziet men er een voetstuk, waarop twee voeten met half de beenen, en op zijde een klein, 

 als 't ware vereerend beeldje, ook slechts flaauw te herkennen. Wij vonden daarvan nog het 

 bovenlijf en hoofd. De regterarm opgeheven, hield iets in de c hand, de linker hing af. Op het 

 hoofd, iets als een bisschopsmijter, zeer beschadigd. Nog enkele fragmenten zijn daar, waarvan 

 niets meer te maken is. De plaats, waar zij staan en leggen, is heilig. Rondom ligt nog een 

 groote vierkante plek, tusschen bebouwde velden, onbebouwd, met gras begroeid. Daarop 

 is een langwerpige hoogte. Mogelijk dat er bij opgraving nog iets gevonden wordt. 



