75 



Ook daar komt de inlander nog offeren en wee hem, die de beelden, in weerwil daarvan 

 toch zoo gemutileerd, beschadigt. Eens had iemand een der beelden het hoofd afgeslagen. Den 

 volgenden dag Avas hij krankzinnig. Maar kan het ons dan geen leed berokkenen, dat we ze 

 zoo omhalen, de stukken op elkander passen, met het hakmes er opslaan om de steensoort te 

 leeren kennen; vraagde ik. O neen, meenden ze, wij maakten ze schoon, stelden ze weer op 

 hun plaatsen, konden daarom gerust zijn. 



Daarop vertrouwend waren we dan ook gerust en gingen onzen gang. 



De beelden behooren tot die der Java-type, en mogen wel goden van Java-oorsprong zijn geweest. 



Thans vervolgen we onzen weg meer westelijk. Djasinga ligt voorbij paal 32 van Buiten- 

 zorg. Zeven paal verder, over de grenzen, in het distrikt Sadjira van Bantam, ligt de dessa 

 Tjandi. Daar zijn en zien we thans. De heer Friederich bezocht ze voor ons, op de aanwij- 

 zing en in .gezelschap van den heer J. Rigg. Wij laten zijne beschrijving volgen om die met 

 eenige opmerkingen te achtervolgen. 



z/De omheining is omtrent acht voet breed en acht voet lang en omsluit acht steenen, waar- 

 van drie duidelijk als tot de Hindoe godsdienst behoorende herkend worden. Deze drie zijn ter 

 helft in den grond begraven, en wij wilden ons niet aan eene on t wij ding in de oogen der in- 

 landers schuldig maken door hen uit de gewone positie te rukken. Het figuur in het midden 

 van de groep is zeer ruw en heeft door het weder, mogelijk ook door fanatieke priesters veel 

 geleden, het kan echter niet verondersteld worden, dat het ooit eene Hindoe-p hysionomie ver- 

 toonde. Van het hoofdtooisel is niets meer te herkennen, echter schijnt het haar onbedekt te 

 zijn. Aan den linkerarm herkende ik de bahoedandha (armband) in den vorm, die op Java meest 

 gebruikelijk is; de handen waren voor de borst gevouwen, echter zeer ruw bewerkt, de ooren 

 lang uitgetrokken; andere attributen niet te ontdekken. Ik had het op het eerste gezigt voor 

 een Boeddha willen verklaren; echter pleit de bahoebandha en de nabijheid van een Ganesa eerder 

 voor eene vorm van Siwa (als Goeroe). De hoogte boven den grond is 12 duim, cle breedte 

 der schouderen mede 12 duim. Hij is met het front naar het oosten gewend. Bedoelde Ganesa 

 staat op de regterzijde schuins naar voren. De olifantssnuit en ooren zijn duidelijk, eveneens 

 de oepavita (heilige bandelier, die van den linkerschouder over den rug naar de regterkant 

 loopt); om den hals konden wij eene keten van bolvormige voorwerpen herkennen, voorzeker 

 eens schedels verbeeldende. Aan het uiteinde van de olifantsooren zijn insneden of splitsingen 

 (voor oorringen). Het hoofd is 10 duimen boven den grond, breedte der schouders 7 duim. 

 Naar de linkerzijde, schuins tegen over het middenste figuur, is een steen, waarvan wij alleen 

 nog kunnen herkennen, dat hij bewerkt Avas; eene vierkante uitdieping in het midden schijnt 

 op eene Joni heen te duiden, echter kon hetgeen boven die uitdieping van den steen bestaat, 

 ook Avel eens een menschelijk hoofd hebben voorgesteld. 



z/Ik houd voor zeker, dat die drie figuren in verband met elkander zijn te brengen, en Avel 

 dat zij een soort- van Siwaitische trias daarstellen. 



,/SiAva als Goeroe is de eerste, de onduidelijke steen is of eene Parvatï of eene voorstelling- 

 der Joni, die ons dan den bijzonderen vorm der godsdienst te kennen geeft. De derde, gesta- 

 dige begeleider van Siwa is zijn zoon Ganesa. 



