77 



we hem reeds kennen uit Friedericb/s beschrijving. Een beeld gelijk alle de overigen der Pa- 

 djadjaran type, ook in die houding voorgesteld. De zaamgevoegde handen houdt hij biddende 

 onder de kin opgeheven. Zijne oogen zijn flaauw te herkennen en zijn neus is plat; opzettelijke 

 beschadiging konden we daaraan niet zien. 



Een tweede beeld, zonder hoofd en met opgetrokken knieën, is ruim een voet hoog. Hals en 

 borst der regter zijde zeer afgesleten. 



We vonden ook nog een ruw gebeiteld hoofd, eigenaar onbekend, niet meer te vinden. 



De Ganesa is beter en duidelijker gebeiteld dan de zeer ruwe van Artja clomas, slechts aan 

 den vorm van een snuit te herkennen; behoort echter geenszins tot de Hindoe caucasische type, 

 daarvan niet alleen geheel verschillend in voorstelling, maar ook als een ruw werkstuk verre 

 daar beneden in sculptuur. Zijn snuit loopt regt voor het ligchaam neer en krult zich tegen 

 het lijf om iets, dat hij met beide handen gevat houdt. Enkele kromme lijnen loopen daarover 

 aan beide zijden, waarvan echter niets te maken is. Hij zal een en een kwart voet hoog zijn 

 en ziet met beide armen en handen er uit als iemand, die bibberend van koude in een gedoken 

 is, zoo als een der inlanders zeer juist opmerkte; de houding der handen zal waarschijnlijk ook 

 wel die van vereering of eerbied, zoo gewoon bij de beelden der Padjacljaran-type moeten voor- 

 stellen. Hij heeft twee armen, slechts een slagtand is zigtbaar. 



Hoewel de beelden behoorlijk gereinigd en afgespoeld werden, waren ze toch moeijelijk in al 

 hunne deelen te herkennen, door het ruwe van het werk of wel door verweering en afslijting. 



Er is ook nog een fragment; een borststuk met twee daartegen gedrukte zamengevoegde 

 handen. Verder vonden wij er een langwerpigen afgeronden steen, bijna twee voet lang. Meer- 

 dere ruwe steenen liggen om en bij de beelden. 



Nog kwam een vogelligchaam , zonder kop en staart boven aarde. De pooten, die zamen- 

 gevouwen onder het ligchaam liggen, zijn wel wat hoog en zwaar, zoodat ze aan die van een 

 Casuaris doen denken , het ligchaam echter schijnt dat van eene gans te zijn. 



Misschien vindt een later bezoeker nog meerdere fragmenten; ik meen dit echter fe moeten 

 betwijfelen, vooral om het naauwlettende oog, waarmee wij allen en vooral de heer van der Chijs, 

 aan wien de gans, wier uitkomend boven vlak wij alleen voor dat van een ruwen steen aanza- 

 gen, dan ook in het bijzonder zijne opstanding te danken heeft, de plaats hebben onderzocht. 



Den steen met de vierkante uitdieping, door Friederich vermeld, hebben we niet terug ge- 

 vonden. Maar de wachter of priester zei ons, dat onlangs een steen plotseling was verdwenen. 

 Dat deden de steenen en beelden wel meer, zei hij, maar om later steeds weder te keeren. 

 's Avonds zag men ze nog en ziet, den volgenden morgen, weg waren ze, en hunne plaatsen le- 

 dig. En niemand kon er iets van zeggen, noch hoe ze dan gingen en waarheen , noch van waar 

 ze wederkeerden. Voorzeker niet te betwijfelen. Er gebeuren soms wonderlijke dingen op dat on- 

 noozele Java, als of ook niet soms steenen op reis zouden gaan of uit wandelen. Wij zagen 

 ook den steen met de streepen door den heer Friederich vermeld. Die streepen en enkele krullij- 

 nen doen denken aan een ruw geteekenden tijgerrug en kop. Wij konden het echter niet eens 

 worden over de plaatsing van kop en staart, daar de een den kop zag waar de andere den 



