82 



en drie voet boven het tweede, dat het eerste van drie zijden omringt, verheven. Het tweede 

 heeft, volgens de teekening, eene diepte of lengte van dertig voet, en wordt slechts van de noord 

 en oostzijde door het lagere derde terras, omtrent van gelijke diepte en waarop men van den 

 bergrug komt, omgeven. Aan de zuidzijde van het hoogste terras ligt op het tweede de boete- 

 plaats pamoedjaan. Beoosten het hoogste terras is op het derde #a taman or Tonk wite and 

 open." 



Dit plan vervolgt de heer Rigg nog met navolgende beschrijving en opmerkingen. 



z/The Pamujahan where the penance is done, is not on the highest ground, but on ter- 

 race no. 2. 



It resembles an old grave, though the natives say that no person is interred there. At the spot 

 are two stones close upon each other stuck into the ground inclining to south, and about 

 18 inches long and 4 square; at 2 (west) is a hole from wdrich the natives piek out the 

 clay and take home as a great medicine or amulet. At 3 (north) is a round cobble of about 8-9 

 inches diameter, which the natives say a man cannot lift with both hands if the Gods are not 

 propitious: this I put to the test by lifting the stone; another stone of whitish colour speellied 

 with black." 



//Two or three other common stones are laying on the same place. The whole Pamujahan is over- 

 grown with moss, but swept clean of leaves by the devotees. When the Gods are propitious, 

 the natives assert that the round hole in the Tank, as also the small hole at no. 2 on the 

 Pamujahan overflow with water. Both times I have visited this spot, I have seen no water, 

 though the marks of the water having stood at both places are very evident, most like the re- 

 sul t of rain." 



,z By thrusting my stick into the round hole in the Tank to abont the depth of two feet in the 

 black mud, the sloughy sound of water was distinct, though there had fallen no rain for- 

 above a fortnight." 



Den berg opklimmende vond de heer Rigg nog op Goenong tengah" merely a projection of 

 the Gedé; three tugus ,/drie steenen palen," one of which about 18 inches high, larger than 

 the other two. They are merely oblong stones, stuck into the ground and inclining to about 

 south." 



Eene niet minder belangrijke beschrijving van eene bidplaats, op een der toppen van den Sa- 

 lak, de meest oostelijke, door de inlanders genoemd Pontjak Kramat, danken wij den heer Sal. 

 Muller. Hooren wij hem: //Wij bestegen den berg op den 21 sten Junij 1831, van het dorp Tjitjoe- 

 roek uit, dus van de Z. O. zijde. Wij begaven ons in den vroegen morgen op Aveg en bereik- 

 ten na eenen vermoeijenden togt van bijna zes uren de kruin des bergs. Hooge, sombere wou- 

 den bedekken alom zijne hellingen, ruggen en dalen, binnen welke laatsten men gewoonlijk 

 het water van een riviertje hoort ruischen; eerst nabij den top worden de bosschen minder digt, 

 de boomen lager, meer kreupelhoutachtig en zijn hunne dikwerf kromme stammen en knoestige 

 takken vaak met bundels haarmos (usnea) en met andere woekerplanten bewassen." 



z/De kruin vormt eene kleine vlakte van ruim 300 voet lengte en 36 voet breedte, hare lengte- 

 as O. N. O. en W. Z. W. strekkende. In het oostelijk gedeelte bemerkt men een schansach- 



