84 



om wallingen had kunnen verspreiden. Dergelijke nagravingen zijn misschien oorzaak, dat van 

 vele bergen in de Preanger-Regentschappen wordt vermeld, dat er edelgesteenten of goud op den 

 top wordt gevonden, zoo als op den berg Parang en anderen. Behalve dergelijke overleverin- 

 gen of het een of ander zot spookverhaal is er bij de bevolking geene herinnering te vinden aan- 

 gaande deze bergtoppen of de gebeurtenissen waarvan zij ten tooneel verstrekten/" 



Hooren wij thans den lieer Junghuhn over de Tampoemas. 



//Alleen aan 't W. Z. Westelijk einde van dien top, van waar men over de vlakte van Soeme- 

 dang naar Bandong heen ziet, treft men eene kleine plek aan, die van geboomte ontbloot en 

 zonder twijfel door menschenhanden effen gemaakt is. Hier is namelijk eene vierhoekige 10 

 tot 15 voet breede en lange vlakte, die door een opgehoogden muur archti gen rand omgeven is. 

 Er bevindt zich een in- en uitgang, als van eene deur in dezen drie voet hoogen, slechts uit on- 

 gehouwen steenen opgebouwden rand. In het midden van deze vlakte staat een langwerpige 

 2 voet breede en dikke en 3^ voet hooge steen, wiens oppervlakte zoo wel als de vlakke zij- 

 den effen en glad gehouwen zijn. Die steen vertoont aldus den vorm van een rots-altaar, en 

 had welligt ook eene dergelijke bestemming toen de Javanen biddend rondom denzelven kniel- 

 den, terwijl de wierookschalen op zijne oppervlakte hare geuren verspreiden. Het is duidelijk, dat 

 deze heilige steen van tijd tot tijd, nog eenige eenzame pelgrims aanlokt om te bidden of om 

 eene gelofte te doen, waardoor de bekendheid met den top bij de aangrenzende bewoners on- 

 derhouden wordt." * 



z/Hij is uit dezelfde lavasoort gehouwen, waaruit de overige brokken van den kegel bestaan, 

 en bevestigt door zijne bijna gelijke verweeking en halve oplossing, even als deze, zijn hoo- 

 gen ouderdom als een gedenkteeken van menschelijke beschaving. Want men kan niet aan- 

 nemen, dat zij, die een gedenkteeken oprigtten daartoe een reeds half opgelosten brokkeligen 

 steen zullen uitgekozen hebben en het is veel waarschijnlijker, dat hij toen nog hard en onver- 

 anderd was. Hoeveel eeuwen er ook sedert dien tijd mogen vervlogen zijn, zeker is het, dat 

 deze steen ouder dan de invoering van het Mohamedanismus op Java is, want, ofschoon na dezen 

 tijd aan de eenmaal voorhanden zijnde gedenkteekenen van eene vroegere eeredienst, door de be- 

 volking nog eene zekere vereering werd toegebragt, is het echter bekend, dat geene nieuwe ge- 

 denkteekenen na dit tijdstip zijn opgerigt geworden. Maar misschien is hij ook ouder dan de dienst 

 van Boedha en Siva op Java. Ja dit is zelfs waarschijnlijk, want de Hindoe-kolonisten en hunne 

 navolgers hebben nergens een gedenkteeken opgerigt, zonder beelden, beeldhouwwerk of ten 

 minste een paar figuren in half verheven werk (basrelief) daarbij te voegen. Daarvan vindt 

 men hier echter geene sporen; het gedenkteeken is zeer eenvoudig en ruw en zoo hebben wij 

 willigt een duizendjarig monument voor ons, dat nog uit den kinderlijken leeftijd der Javanen 

 of uit den tijd van hun oorspronkelijk veel godendom afkomstig is, voor dat dit door vreem- 

 den in het land gebragte leerstellingen verdrongen werd, maar tot op den huidigen dag nog niet 

 geheel vernietigd is geworden." 



// Bovenwaarts O. N. O. van de genoemde ruimte treft men nog eene tweede soortgelijke vlak- 

 te aan, waarop een piramidaal vormige, spitse maar voor het overige onbehouwen steen opge- 

 rigt is en een weinig dieper westwaarts, beneden de eerste vlakte, reeds aan de helling van den 



