Wij ontmoetten nog geen beeld der Padjadjaran type met zoo groot hoofd. 



Het ligchaam of liever pedestal des hoofds, iets meer dan de halve lengte van het geheel, 

 was zoo begroeid, dat ik daaraan niets onderscheiden konde. Men zei mij, dat het van den 

 berg Menangoel, drie en een halve paal noord van Tjandjoer, was, waar thans geen beelden meer 

 gevonden worden. Ook niet op de bergen Poetri en Besser, acht en een halve paal noordwest 

 van Tjandjoer, waar ze vroeger waren. 



Op die bergen wijzen nog eenige groote, ruwe steenen, die men een versteende tafel en buit- 

 zak noemt, de plaatsen aan, waar die beelden vroeger stonden. 



Op iedere offerplaats zou een beeld gestaan hebben. Men wees mij nog een tweede, in den 

 tuin des residents, schuin tegen over het zoo even beschrevene, onder een hoogen Poesar boom 

 liggende, dat ook van daar zou zijn. Maar dat beeld is geheel door de natuur gevormd, althans 

 ik kon er geen bewerking van menschenhanden aan ontdekken. 



Verbeelding kon er echter zeer goed een in elkander gedoken ligchaam met ingetrokken hoofd 

 van maken, een zeer gewone houding der beelden van de Padjadjaran type. 



Het eerste beeld is van zachte steen, het tweede van trachiet. 



De heer Muller vond nog tijdens zijne reis, 1831 — 33, een beeld op den berg Tji-Poetri. Hij be- 

 schrijft beeld en omgeving aldus. //Een Artja, waaraan echter de inlanders den bijnaam van 

 Poetri (princes) geven, overeenkomstig de legende, volgens welke dit beeldje eene versteende 

 princes voorstelt, die bij haren leeftijd den kleinen berg heeft bewoond, op welks top het thans 

 staat. Deze berg ligt een klein uur gaans beoosten Tjipanas, links van den postweg, dienaar 

 Tjandjoer voert. De geheele hoogte van het beeldje is 0,355 meter, zijne breedte bij de schouders 

 0,24.5 meter, de breedte van het hoofd 0,10 meter en deszelfs hoogte 0,122 meter. Door de onevenre- 

 dige proportie van het hoofd tot de armenen het kort ingedrongen lijf, gelijkt deze steenen Poetri 

 veel op een klein kind. Dat het een beeldje van het vrouwelijk geslacht vertoont, leidt geen twijfel. 



z/Beenen schijnt het nooit gehad te hebben. Bijzonder schilderachtig is zijne plaatsing. Het zit 

 met het aangezigt naar het Westen gekeerd. Vóór hetzelve ligt een platte steen: zijne tafel, 

 gelijk de inlanders zeggen, terwijl het zijwaarts en van achteren tegen opgerigte steenen aan 

 leunt, welke zijne kussens vormen." (*) 



Het geheel stond onder een ontzaggelijken Warigin-boom. Nog kwamen de inlanders er offe- 

 ren. Die Poetri echter is, gelijk wij hoorden, even als de vroegere beelden op de bergen Bes- 

 ser en Menangoel van hare vroegere bidplaats verdwenen. Wat nog van hen overig is vonden 

 wij in beide laatst beschreven voorwerpen, in de residentietuin van Tjandjoer terug. 



En hiermede hebben wij voor de afdeeling Tjandjoer afgehandeld; verlaten wij haar om ons 

 naar die van Bandong te begeven, waar rijker oogst te vinden is. De heeren C. P. van Oort 

 en S, Muller (1831 — 1833), als ook de heer F. Junghuhn zijn daar onze voorgangers geweest. 



Billijk, dat -wij de berigten van hen, die de eersten waren, welke overblijfsels uit den Hindoe- 

 tijd in de Preanger vonden en beschreven, hier een plaats geven. Zoo dan verhalen ons bei- 

 de eersten. 



^Het weder was heden morgen niet zoo regenachtig, als het reeds eenïgen tijd geweest was 



{*) Tijds. van liet Koaiuk, lust. IV e deel pag. 102 volg. 



